Vermijd burn-out. Versterk je veerkracht. Bevrijd jezelf van perfectionisme en uitstelgedrag. Ontdek wat je gelukkig maakt. En word de beste versie van jezelf.
Op het scherm: een presentatie die “best wel goed” is, maar nog niet af.
In haar hoofd: als ik dit nu afwerk, dan mag ik daarna ontspannen.
Dan trilt haar telefoon. “Kom je nog even beneden? We zijn er.”
Sofie zucht. Niet dramatisch. Gewoon moe. En er zit iets onder die zucht dat ze niet graag uitspreekt: zelfs ontspanning voelt voor haar als iets dat je moet verdienen.
22:17.
Nog één mail. Nog één slide. Nog één vinkje dat zegt: goed gedaan, Sofie.
Ze wint vaak.
Alleen niet op het scorebord dat later telt.
Waarom dit zo vaak gebeurt bij slimme, gedreven mensen
Toen Sofie bij mij zat, zei ze iets dat ik vaak hoor:
“Ik heb precies alles onder controle… behalve mezelf.”
Ik moest lachen. Niet met haar. Met het beeld dat ik meteen zag.
Een agenda die doet alsof hij Tetris speelt, en een inbox die zich voortplant alsof dat een levensdoel is.
Als je dit herkent: je bent niet zwak. Je bent goed getraind.
Je brein heeft geleerd dat dingen met snelle feedback veilig zijn. Je rondt iets af, je krijgt reactie, je ziet resultaat. Dat voelt als: oké, ik besta. Ik tel mee.
En ondertussen schuift er iets op dat je pas merkt als je stilvalt.
Je schuift gesprekken op.
Je schuift slaap op.
Je schuift leren op.
Je schuift jezelf op.
Niet omdat je het niet belangrijk vindt. Omdat het niet dringend schreeuwt.
En dat is het wrange: wat later het zwaarst doorweegt, roept vandaag meestal het minst.
De zin die je misschien even gaat irriteren
Meer spijt komt zelden door te weinig discipline, maar door bewijsdrang.
Bewijsdrang is niet hetzelfde als ambitie.
Ambitie zegt: ik wil groeien.
Bewijsdrang zegt: ik wil het nú voelen dat ik oké ben.
Daarom grijp je naar werk als je stress voelt. Werk geeft sneller bewijs dan een wandeling. Sneller dan een gesprek. Sneller dan rust.
Werk is een betrouwbaar scorebord.
Tot het op een dag niet meer werkt.
De echte ruil die je onbewust maakt
Sofie zei: “Ik moet mijn rust verdienen.”
Wat ze eigenlijk bedoelde: ik moet mijn rust bewijzen.
En hier wordt het interessant.
Als je rust iets wordt dat je moet bewijzen, dan wordt rust zeldzaam. Dan wordt rust een beloning. En beloningen zijn altijd schaars als je je lat hoog hangt.
Dat is ook waarom “ik neem straks tijd voor mezelf” zo vaak een leugen wordt die je echt gelooft op het moment dat je hem zegt.
Je gaat het doen.
Straks.
Morgen.
Na deze deadline.
Na deze drukke periode.
En ineens is het zomer. Of 2029. Of je merkt dat je met je lichaam praat in kwaaltjes.
De prijs komt niet met sirenes. De prijs komt met kleine momenten.
Het moment dat iedereen er is… en jij ook, maar net niet
Sofie zat beneden aan tafel. Iedereen was er. Zij ook.
Iemand vertelde iets kleins. Zo’n zinnetje dat je later niet meer kan navertellen, maar dat wel een mens is die zich even toont.
Sofie knikte. Ze glimlachte. Ze zei zelfs: “Amai.”
En tegelijk zag ik haar ogen. Die maakten micro-bewegingen naar haar telefoon, die in de andere kamer lag.
Niet omdat ze ongeïnteresseerd is.
Omdat haar brein jarenlang getraind is op “altijd bezig”.
En niemand klaagde. Dat was net het probleem.
Mensen wennen. Jij ook.
Je omgeving beloont je resultaten. Je mensen voelen je aanwezigheid.
En aanwezigheid groeit zelden in “nog even snel”.
Oplaadtijd: het woord dat ik liever gebruik
Ik gebruikte vroeger soms een slimmer woord hiervoor. Dat klinkt goed in je hoofd, maar niet altijd in het leven.
Dus laat ik het simpel houden: oplaadtijd.
Oplaadtijd is tijd die vandaag weinig applaus krijgt, maar die jou straks wél draagt.
Je herkent het aan je lijf.
Scorebordtijd voelt vaak als: adem hoog, kaken vast, schouders omhoog, ogen die blijven zoeken naar “nog snel even”.
Oplaadtijd voelt als: schouders zakken, adem zakt mee, je voeten voelen weer de grond.
Oplaadtijd is een wandeling zonder bewijs.
Een gesprek zonder agenda.
Tien minuten leren zonder dat je het moet delen.
Slapen zonder je te verantwoorden.
En ja: oplaadtijd voelt in het begin vaak onwennig. Alsof je zonder werkwoord in een zin staat.
Dat onwennige is geen teken dat het fout zit.
Het is een teken dat je iets anders aan het trainen bent.
Toen vroeg ik haar: “Als je zo doorgaat, wat krijgt de beste versie van jou… en wat krijgt de rest?”
Daar viel het stil.
Niet omdat ze het niet wist.
Omdat ze het eindelijk voelde.
Die avond maakte ze één microkeuze.
Laptop dicht om 22:20. Telefoon in een andere kamer. Negen minuten beneden zitten.
Negen. Geen uur.
Beneden zei ze niet veel. Ze was er gewoon.
En de wereld verging niet.
Dat is vaak het eerste bewijs dat je nodig hebt: dat oplaadtijd geen luxe is, maar onderhoud.
Zes micro-acties om oplaadtijd wél te laten gebeuren
Wil je later minder spijt voelen? Doe dan vandaag één klein blok oplaadtijd. Zo klein dat je er niet over hoeft te onderhandelen.
Wil je dat het niet wegspoelt? Doe dan één anker: hetzelfde moment, dezelfde plek, vijf tot vijftien minuten. Bijvoorbeeld na tandenpoetsen of na je eerste koffie.
Wil je dat je hoofd stiller wordt? Doe dan twee minuten lege handen: telefoon weg, scherm dicht, en zitten tot je schouders zakken. Niet oplossen. Alleen zakken.
Wil je meer verbinding thuis of met vrienden? Doe dan één vraag zonder vervolgagenda: “Wat was het lastigste stuk van je dag?” En luister alsof je nergens heen moet.
Wil je jezelf terug serieus nemen? Doe dan tien minuten leren zonder dat je het meteen moet tonen. Eén pagina. Eén oefening. Eén notitie. Klaar.
Wil je betere beslissingen onder werkdruk? Doe dan één simpele check: “Als ik dit nu ‘even snel’ oplos, wat betaal ik dan morgen?” Die vraag haalt je uit de automatische piloot.
En als je een mini-script wil voor het moment dat je weer in het scorebord gezogen wordt:
“Ik wil dit goed doen. Morgen pak ik het fris vast. Nu sluit ik af.” “Als het dringend is, bel me. Anders pak ik het morgen.”
Kleine minuten bouwen een ander jaar
Niemand verandert ineens.
Niemand krijgt ineens rust.
Het zijn kleine minuten die zich opstapelen tot een ander jaar.
En het mooie is: je hoeft niet te wachten tot je leven rustig is om te beginnen.
Je begint, en je leven wordt rustiger.
Niet perfect.
Wel leefbaarder.
Twee vragen om vanavond mee te nemen
Welke oplaadtijd heb jij al jaren uitgesteld omdat ze niet dringend was?
En wat zou er veranderen als je die vandaag wél neemt, al is het maar vijf minuten?
Morgen-zinnen voor wanneer het weer “nog even snel” wordt
De volgende keer dat je denkt “nog even snel”: doe eerst één minuut niets en voel wat je eigenlijk nodig hebt.
De volgende keer dat je jezelf wil bewijzen: kies één kleine oplaadactie en laat het genoeg zijn.
De volgende keer dat je iemand mist terwijl die naast je zit: leg je telefoon in een andere kamer, negen minuten lang.
De volgende keer dat je agenda volloopt: zet één blok oplaadtijd vast alsof het een afspraak is met iemand die je niet wil kwijtspelen.
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Een eenvoudige techniek die je vandaag al kan toepassen
Het is kerstvakantie.
Buiten hangt er zo’n stille kou die alles zachter maakt. Binnen staat de boom er nog. Er liggen restjes in de frigo waar je “nog iets mee moet doen”. En ergens tussen twee familiebezoeken door voel je ruimte in je hoofd.
Niet omdat alles opgelost is. Wel omdat het even stiller is.
Noor zit thuis aan de keukentafel.
Niet omdat ze vandaag moet werken. Ze “kijkt gewoon even”.
Laptop open. Telefoon binnen handbereik. En je ziet het aan haar lijf: schouders hoog, adem kort, kaak gespannen.
“Het is maar tien minuutjes,” zegt ze tegen zichzelf. Dat is de grootste leugen van moderne tijden, vlak na “ik ga straks vroeg slapen”.
Op haar scherm: mails die op zich niet erg zijn, maar samen een druppelmachine worden. Op haar gezicht: een glimlach die ze zelfs aan zichzelf probeert te verkopen.
Ze zucht en fluistert: “Ik kan dit in 2026 toch niet opnieuw zo doen?”
En dan komt het zinnetje dat ik in coaching vaak hoor, zeker in deze periode: “Ik wil niet weg. Ik wil dat dit wél werkt.”
Dat is een volwassen dilemma.
Want je voelt dat je job je leegtrekt, maar je wil geen aardbeving in je leven. Je wil niet alles omgooien. Je wil terug adem.
Veel mensen denken dat er maar twee opties zijn: blijven en afzien, of vertrekken en opnieuw beginnen. Alsof je alleen kan winnen door een deur dicht te slaan.
Soms is vertrekken de juiste keuze. Alleen is dat vaak niet het eerste wat nodig is.
Soms moet je niet weg. Soms moet je je job hertekenen.
Waarom dit je zo moe maakt
We zijn werk gaan zien als een pakket. Functietitel, takenlijst, succes ermee. En als het wringt, dan ga je zoeken naar een nieuw pakket.
Maar vaak ligt het probleem niet in “waar je werkt”, wel in “hoe je werk is opgebouwd”.
Hoe meer je denkt dat je een nieuwe job nodig hebt, hoe groter de kans dat je vooral een nieuwe versie van je huidige job nodig hebt.
Niet omdat je jezelf moet wijsmaken dat iets dat wringt “toch oké” is. Wel omdat je soms vastzit in een rol, niet in een bedrijf.
Ik gebruik graag dit beeld: je job is een muur van bakstenen. Je kan die muur afbreken en ergens anders opnieuw beginnen.
Of je verlegt drie stenen. En plots zit er een deur waar eerst alleen muur was.
En dat gevoel, die deur, dat is al zuurstof. Je lijf ontspant vaak pas als het weer opties ziet.
Het woord dat je beweging geeft
Misschien herken je dit, zeker nu je even afstand hebt van de routine:
Je hebt een “goeie job”, maar je lijf protesteert. Je bent sneller kortaf thuis. Je stelt uit, scrolt, prutst, of je werkt net té lang door omdat stoppen ongemakkelijk voelt.
Wat als je probleem niet “de job” is, maar de manier waarop je dag is samengesteld? Wat als je energie niet weglekt door werk op zich, maar door werk dat jou niet meer past? Wat als je in 2026 hetzelfde blijft herhalen en jezelf dan verwijt dat je “niet dankbaar genoeg” bent?
Er is één woord dat dit beantwoordt. En dat woord is: jobcrafting.
Jobcrafting betekent dat je je job bewust bijstuurt zodat ze beter past bij wie jij bent én bij wat je organisatie nodig heeft (Wrzesniewski & Dutton, 2001).
Je kan aan drie dingen sleutelen:
Aan je taken: wat je doet en in welke mix. Aan betekenis: waarom dit werk voor jou ertoe doet. Aan relaties: met wie je samenwerkt en hoe.
Wat er dan gebeurt, is verrassend simpel. Als je anders naar je werk kijkt, ga je het anders doen. En als je het anders doet, voelt je dag anders.
In onderzoek zie je dat ook terug: jobcrafting hangt samen met meer werkplezier en betrokkenheid, en met minder burn-outklachten over tijd (Silapurem et al., 2024).
En hier zit een stille winst: je wacht niet langer tot je job “verandert”. Je maakt zelf een verschuiving.
Betekenis verschuift
In studies over jobcrafting duikt een bekend voorbeeld op: mensen met exact dezelfde job die een totaal andere werkdag beleven. Denk aan hospital cleaners. Sommigen ervaren hun werk als “ik maak schoon”. Anderen zien zichzelf als deel van het herstel: even de weg wijzen, een patiënt geruststellen, kleine dingen doen die menselijkheid brengen. De functietitel verandert niet, maar de ervaring wel, omdat betekenis en contact subtiel verschuiven (Berg et al., 2020).
Wat Noor anders doet
Terug naar Noor, aan die keukentafel.
Haar patroon was strak en intens. Zoals veel mensen die “hun best doen”. Ze deed wat op haar bord lag, slikte wat ze voelde, en hoopte dat het thuis wel zou zakken.
Maar zelfs in kerstvakantie bleef haar hoofd aan. Dat is vaak het moment waarop je beseft: dit is geen drukke periode meer. Dit is een manier van werken geworden.
Ze begon klein. Niet met grote beslissingen, wel met één vraag op papier: “Welke bijdrage wil ik eigenlijk leveren, los van wat er nu allemaal binnenkomt?”
Ze maakte twee korte lijsten.
Eén: dit geeft energie. Twee: dit zuigt energie.
Ze krijgt energie van uitleg geven, dingen structureren, collega’s op weg zetten. Ze verloor energie aan repetitief controlewerk dat niemand ziet, behalve als het fout loopt.
En dan deed ze iets wat veel mensen maanden uitstellen: ze vroeg een gesprek aan. Niet met een klaagverhaal.
Met een voorstel dat “goed genoeg” was.
Ze zei: “Ik wil blijven bijdragen, maar ik wil mijn bijdrage scherper maken. Ik heb een idee dat ook het team kan helpen.”
Dat ene zinnetje doet iets belangrijks. Het haalt je uit het vakje “degene die het gewoon opvangt” en zet je in het vakje “degene die meedenkt”.
Als jij niets zegt, vult de context je rol voor je in. En dan word je al snel “degene die dat altijd doet”.
Als jij een voorstel maakt, geef je je leidinggevende houvast. Je haalt het uit de sfeer van klagen en zet het in de sfeer van meebouwen. Dat helpt ook om engagement en verbondenheid te versterken (Noesgaard, 2024).
Zo maak je jobcrafting in 2026 concreet (zonder drama’s)
Wil je meer ademruimte? Doe dan één week lang een energie-logboek van drie minuten per dag. Noteer één taak die je oplaadde en één die je leegzoog.
Wil je minder frustratie? Doe dan elke ochtend eerst één taak die jou momentum geeft, niet de taak die het luidst roept.
Wil je je werk betekenisvoller voelen? Stel dan één keer per dag deze vraag: “Wie wordt hier beter van als ik dit goed doe?” Schrijf het antwoord in één zin.
Wil je minder het gevoel dat alles op jou hangt? Doe dan één relatie-shift: plan deze week 15 minuten samen met één collega die je energie geeft. Niet om te ventileren, wel om samen iets vooruit te duwen.
Wil je sneller verschil voelen? Kies dan één terugkerende taak en verander één ding: de volgorde, de aanpak of de verdeling. Eén. Niet vijf.
Wil je vermijden dat je jezelf gewoon beter leert verdragen? Doe dan deze check: na een kleine aanpassing voel je meer ruimte en meer initiatief, niet alleen “minder last”. Als het enkel verdoving wordt, is dat informatie. Dan wijst je systeem je richting een andere keuze.
Wil je dit bespreekbaar maken met je leidinggevende? Maak dan een mini-voorstel van één pagina: drie taken die je wil houden, twee die je wil afbouwen, één die je wil toevoegen, en waarom dat de doelen van het team helpt.
Mini-script (2 zinnen) “Mag ik van jou 20 minuten om mijn rol scherper te krijgen? Ik heb een voorstel dat mijn werk beter laat aansluiten bij wat het team nodig heeft.” “Ik wil dit zo aanpakken dat jij er ook beter van wordt: minder brandjes, meer vooruitgang.”
Kleine stappen, echte verandering
Niemand heeft ineens helderheid over zijn ideale job.
Het zijn de kleine verschuivingen die je werk opnieuw van jou maken.
En soms ontdek je daardoor ook iets anders: dat je niet alleen je job aan het bijsturen bent, maar je grenzen aan het leren kennen.
Tot slot
Jobcrafting is geen truc om iets dat slecht zit “tolerabel” te maken. Het is een manier om terug eigenaarschap te voelen en sneller te zien wat klopt.
Kerstvakantie is daar een rare, goede spiegel voor. Niet omdat je plots alles moet beslissen, maar omdat je even hoort hoe je jezelf toespreekt wanneer het stil wordt.
Wat is voor jou het grootste energielek in je week? En welke ene steen zou jij durven verleggen, nog voor je aan “opnieuw beginnen” denkt?
De volgende keer dat je achter je scherm zucht: adem één minuut laag en schrijf één zin over wat je vandaag wél wil bijdragen.
De volgende keer dat je denkt “ik kan dit niet meer”: kies één taak en verander de volgorde, de aanpak of de betekenis.
De volgende keer dat je wacht op toestemming: maak één voorstel dat ook voor je organisatie logisch is.
De volgende keer dat je voelt dat je in een rol vastzit: plan één gesprek waarin je je bijdrage hertekent.
De volgende keer dat je het woord “2026” denkt: maak het klein genoeg om maandag te starten.
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Referenties
Berg, J. M., Dutton, J. E., & Wrzesniewski, A. (2020, 12 maart). What job crafting looks like. Harvard Business Review. (ouder dan 5 jaar)
Morstatt, A. I., Bauer, G. F., de Bloom, J., Roman, Z. J., Tušl, M., & Kerksieck, P. (2025). Crafting for health: A longitudinal study of job and off-job crafting changes during the COVID-19 pandemic. Occupational Health Science, 9(3), 675–710.
Noesgaard, M. S. (2024). Building organizational commitment through cognitive and relational job crafting. European Management Journal, 42(3), 348–357.
Silapurem, L., Slemp, G. R., & Jarden, A. (2024). Longitudinal job crafting research: A meta-analysis. International Journal of Applied Positive Psychology, 9(2), 899–933.
Wrzesniewski, A., & Dutton, J. E. (2001). Crafting a job: Revisioning employees as active crafters of their work. Academy of Management Review, 26(2), 179–201. (ouder dan 5 jaar)
In de chat verschijnen al “fijne feestdagen!” terwijl het agendapunt “open punten” nog knippert.
“Dat nemen we mee naar januari,” zegt iemand.
Sofie knikt automatisch. En tegelijk voelt ze het: als ik nu niets zeg, wordt dit later mijn probleem.
Vaagheid landt altijd ergens. En als jij bekendstaat als “degelijk en snel”, dan landt het vaak bij jou.
Ze zet zichzelf op mute, ademt één keer uit en fluistert: “Oké… Sofie 2.0.”
Dan gaat ze van mute af: “Als we dit doorschuiven, komt het in januari terug als last-minute stress. Willen we nu twee minuten beslissen wat we schrappen of verschuiven, of prikken we meteen een moment om het concreet te maken?”
Stilte. Eerst stroef.
Dan opluchting.
Werkdruk in januari ontstaat vaak door kleine “later”-momenten in december.
En door dat ene patroon: jij vangt het wel.
Mensen praten ook vaker tegen zichzelf in lastige of voorbereidingsmomenten dan ze denken. Daar kan je iets mee, zonder jezelf te forceren: één mini-script dat je helpt kiezen.
1) Het 15-seconden script
Gebruik dit zodra je voelt: dit glijdt weer richting mij.
Pauze (1 ademhaling) Zin die klopt (1 korte zin) Keuzevraag (nu beslissen of moment prikken)
Kies één ankerzin:
“Als we dit laten hangen, wordt januari last-minute stress.”
“Ik wil dit nu even scherp zetten.”
Kies één keuzevraag:
“Beslissen we dit nu in twee minuten, of prikken we een moment?”
“Wie neemt dit op, en tegen wanneer?”
Meer afstand in je zelfspraak (alsof je jezelf even coacht) kan helpen om minder emotioneel te reageren.
Twee concrete stappen
Zet jouw ankerzin + keuzevraag als notitie op je gsm.
Oefen ze één keer hardop. Klaar.
2) Drie situaties die je werkdruk “per ongeluk” verhogen
Situatie 1: “Kan jij dat nog snel doen?”
Het is 16:42. Je krijgt een chat: “Heb je 5 minuten?” (Dat zijn zelden 5 minuten.)
Pauze.
Zin: “Ik wil helpen, maar mijn bord ligt vol.”
Vraag: “Wat wil je dat ik laat vallen zodat dit kan?”
Stap Kies je korte versie: “Wat schuift er dan?”
Situatie 2: “We zien wel in januari”
Dit klinkt vriendelijk. Het werkt vaak als uitstel in een net pak.
Pauze.
Zin: “Als we dit open laten, komt het terug als brandje.”
Vraag: “Prikken we een eigenaar en datum, of beslissen we dat het niet meer hoeft?”
Stap Denk: “eigenaar + datum”, of het blijft zweven.
Situatie 3: “Voor we afsluiten: nog vijf acties”
Die meeting waar iedereen weg wil, en net dan worden er nog taken “even” verdeeld.
Pauze.
Zin: “Ik wil helderheid over acties.”
Vraag: “Wat is de top 3, en wat schuift bewust naar later?”
Stap Vraag altijd naar “top 3”. Dat maakt keuzes expliciet.
3) De 3-dagen test (zonder wilskracht)
Doelen alleen veranderen weinig; herhaalde kleine acties doen dat wel.
Dag 1 (2 minuten): schrijf je ankerzin + keuzevraag op één plek. Dag 2 (15 seconden): gebruik het één keer in een laag-risico moment (chat/mail volstaat). Dag 3 (15 seconden): gebruik het één keer in je echte drukmoment.
Twee concrete stappen
Kies nu al je Dag 3-moment (welke meeting/gesprek, met wie).
Zet erboven: “Ik doe dit 10% duidelijker.”
Minder werkdruk in januari begint met één klein verschil: taken landen niet meer automatisch op jouw bord.
Eén ademhaling. Eén zin die klopt. Eén vraag die keuzes afdwingt.
Kopieer één zin uit dit artikel in je notities en gebruik hem één keer vóór je vakantie eindigt. Welke zin kies je?
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Regen op de ring rond Brussel. De soort regen die je ruitenwissers net te vaak laat zuchten.
Joris zit in zijn wagen met twee handen aan het stuur alsof hij de file kan overtuigen. Zijn telefoon ligt naast hem, scherm naar boven. Hij heeft zichzelf beloofd niet te kijken. Zijn hand glijdt toch naar dat ding, alsof het magnetisch is.
Nog altijd geen antwoord.
Gisteren stuurde hij een mail naar de directie: of hij het nieuwe project mag trekken. Niet zomaar een project. Het project dat bepaalt of hij in maart “klaar is voor band 4” of weer een jaar “goed bezig, doe zo voort” krijgt.
Hij voelt zijn kaken klemmen. Hij zet zijn pink tegen de claxon, zonder echt te claxonneren. Een belachelijk gebaar. Hij weet dat. Het helpt hem toch. Voor drie seconden.
En dan begint het. Het verhaal in zijn hoofd wordt sneller dan het verkeer: “Ze hebben al iemand anders.” “Ik heb te veel mijn nek uitgestoken.” “Ze lezen dit en denken: wie denkt hij wel dat hij is?”
Misschien herken je het.
Je wil rust, dus je gaat sturen.
je verfrist je mailbox alsof je daarmee tijd vooruit duwt
je herschrijft een bericht tot het niet meer als jij klinkt
je oefent een gesprek in je hoofd en je verliest er al drie keer in
Je brein verdraagt onzekerheid slecht. Het vult gaten. Het verzint verklaringen die “logisch” voelen, zodat jij iets hebt om vast te pakken. Intolerantie voor onzekerheid hangt sterk samen met angstklachten, en gerichte behandeling kan die onzekerheidsstress verminderen. (Miller & McGuire, 2023). PubMed
Alleen: veel van die stress gaat over dingen waar jij geen stuur op hebt.
1. Kies je rijstrook: controle, invloed, decor
Thuis tekent Joris drie cirkels op een blad papier. Een simpele oefening, kinderlijk bijna. En toch voelt het alsof hij eindelijk een kaart heeft.
Controle: waar jij rechtstreeks op kan sturen
Invloed: waar jij kan bijsturen, zonder te beslissen
Decor: waar jij kan naar kijken, maar niet aan kan sleutelen
Hij schrijft.
Controle
één heldere follow-up sturen, op een moment dat klopt
de kern van zijn voorstel scherp zetten in drie bullets
vanavond sporten, zodat zijn lijf mee is
Invloed
wie hem in de directie steunt
hoe zijn voorstel binnenkomt
Decor
wat ze nu precies over hem denken
wie nog meedingt
of stilte betekent dat hij faalt
Hij staart naar “decor”. Zijn schouders zakken een fractie. Alsof hij voor het eerst beseft hoeveel energie hij al weken in een filmset steekt.
Twee stappen
Teken die drie cirkels en vul ze rond één stressding van vandaag.
Kies één actie uit controle die 10 minuten duurt. Zet een timer. Doe enkel dat.
2. Je brein is een verhalenmachine. Jij hoeft niet elk verhaal te geloven
De volgende ochtend: nog altijd niets.
Joris merkt dat hij één feit heeft (“geen antwoord”) en er een identiteit van heeft gemaakt (“ik ben niet gewenst”).
Hij probeert iets wat hij normaal “te simpel” zou noemen: hij zet twee kolommen.
Feit: “Ik kreeg nog geen reactie.”
Verhaal: “Ik ben te veel.”
En dan nog één extra lijn:
Ander verhaal: “Ze willen dit samen bespreken. Of ze zijn druk. Of ze twijfelen nog.”
Er gebeurt iets kleins en groots tegelijk: zijn borst wordt minder strak. Niet omdat hij zeker is, wel omdat hij niet langer doet alsof gedachten bewijsstukken zijn.
Onderzoek rond psychologische inflexibiliteit (rigide vastzitten in gedachten en gevoelens) toont een stevige samenhang met lager welbevinden. Flexibiliteit gaat over kunnen voelen en denken wat er opkomt, en toch handelen naar wat je belangrijk vindt. (Ong et al., 2023). PMC
En dan, alsof zijn brein een la opentrekt, herinnert hij zich iets van vroeger. Aan tafel zei hij eens: “Ik wil ook eens kiezen.” Zijn vader lachte: “Doe maar normaal, jongen. We maken hier geen scène.”
Sindsdien is “zeker zijn” veiliger dan “vragen”.
Twee stappen
Schrijf één zin die start met feit: en één zin die start met verhaal:.
Kies bewust één “ander verhaal” dat je helpt om waardig te handelen, ook zonder zekerheid.
3. Aanvaarden is je handen losmaken, zodat je opnieuw kan kiezen
Joris denkt altijd dat aanvaarden betekent: slikken.
Toch voelt hij nu iets anders. Hij vecht al dagen met een toekomst die nog niet bestaat. Hij duwt tegen een deur die gewoon… nog dicht is.
Hij zet een timer op 90 seconden. Geen meditatie-show. Gewoon ruimte.
Hij benoemt zacht: “spanning in mijn maag.” “druk op mijn kaken.” “onrust in mijn borst.”
De 90 seconden lossen zijn probleem niet op. Ze halen hem wel uit de wurggreep.
Twee stappen
Zet 90 seconden een timer en benoem drie sensaties in je lijf.
Kies daarna één micro-actie in je rijstrook: water, wandeling, één mail, één pagina opruimen.
4. De misloop-scène: wanneer sturen je precies in de vangrail zet
Om 11:07 trilt zijn telefoon. Een melding.
Hij klikt. Het is een nieuwsbrief. Geen directie.
Zijn vingers doen wat ze altijd doen als hij zich klein voelt: ze willen het gat vullen. Nu. Meteen.
Hij typt een tweede mail. Kort. Net iets te kort. Met een zin die hij “efficiënt” noemt, maar die eigenlijk smeekt: “Heb je al zicht op een beslissing?”
Hij drukt op verzenden. Meteen daarna voelt hij spijt. Alsof hij claxonneerde in een stille straat.
Twee uur later wandelt hij een meeting binnen. Hij lacht te luid. Hij maakt een grapje dat niet landt. Hij hoort zichzelf praten en hij hoort tegelijk: “stop, stop, stop.”
Dat is het moment waarop controle je geen rust geeft, maar ruis.
Hij pakt opnieuw zijn drie cirkels. En hij beslist één ding: hij gaat niet meer sturen met zijn duim. Hij gaat sturen met een afspraak.
Hij plant een kort gesprek met zijn leidinggevende: vijf minuten. Helder. Menselijk. En hij schrijft één zin op een post-it: “Vragen mag. Gissen kost mij te veel.”
Twee stappen
Kies één “check-reflex” (mail, WhatsApp, stats) en doe een 12-minuten experiment: telefoon uit je zicht, één actie uit controle.
Plan één concrete stap die je uit “gissen” haalt: één vraag, één afspraak, één grens.
5. Loslaten kan ook betekenen: dit is mijn grens
Er is nog iets.
Soms is jouw onrust geen onzekerheid. Soms is het een signaal dat er iets scheef zit: iemand die jou klein houdt, afspraken die telkens breken, respect dat verdwijnt.
Loslaten betekent dan: stoppen met jezelf bij te sturen in de hoop dat de ander eindelijk normaal doet.
Joris stelt zichzelf één vraag: “Is dit decor… of is dit een grens?”
En hij merkt: hij wil niet alleen een project. Hij wil een relatie met werk waarin hij zichzelf niet moet samendrukken.
Twee stappen
Schrijf: “dit is onzekerheid” of “dit is een grens”. Kies één van de twee.
Formuleer één zin die je hardop kan zeggen: “Ik merk ___. Ik heb ___ nodig om verder te kunnen.”
Rijstrook
Er zijn dagen waarop je brein in de file staat en jij toch blijft sturen, alsof harder fronsen de wifi verbetert.
De shift is simpel en lastig tegelijk:
stuur in je rijstrook
kijk naar het decor zonder eraan te trekken
kies één stap die je waardigheid bewaart
Joris krijgt de volgende dag een antwoord: “We bespreken dit vrijdag.”
Hij leest het drie keer. Hij voelt opluchting. En dan iets anders: schaamte om hoeveel uren hij zichzelf gegijzeld heeft.
Hij legt zijn telefoon weg. Hij ademt uit. Lang.
En net vóór hij zijn laptop opent, stelt hij zichzelf een vraag die hij vroeger nooit stelde: “Als het vrijdag ‘nee’ is… hoe wil ik dan reageren?”
Miller, M. L., & McGuire, J. F. (2023). Targeting intolerance of uncertainty in treatment: A meta-analysis of therapeutic effects, treatment moderators, and underlying mechanisms. Journal of Affective Disorders, 341, 283–295. https://doi.org/10.1016/j.jad.2023.08.132PubMed
Ong, C. W., Barthel, A. L., & Hofmann, S. G. (2023). The relationship between psychological inflexibility and well-being in adults: A meta-analysis of the Acceptance and Action Questionnaire (AAQ). Behavior Therapy. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10787153/PMC
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Leen zit op een plastic stoel in een overvolle turnzaal.
De geur van sportschoenen, flikkerende TL-lampen, ouders die fluisteren. Vooraan een rij kinderen in zelfgemaakte glitter-T-shirts.
De juf pakt de micro: “En dan nu… de ouders die van ver gekomen zijn: bedankt dat jullie er zijn. En wie het vandaag niet gehaald heeft… misschien volgende keer.”
Leen voelt haar maag samentrekken.
Haar dochter staat op het podium, zoekt met haar blik door de zaal, gaat op haar tippen staan.
Ze zwaait. Eerst enthousiast. Dan aarzelend.
Leen steekt haar hand op. Een fractie te laat.
Ze was te laat vertrokken uit die meeting. Nog snel “even” een mail afgewerkt in de parking. Nog gauw gebeld met een collega over een “urgent dossier”.
De voorstelling is halverwege wanneer haar hart plots begint te bonken. De zaal zoemt, haar zicht vernauwt, zweet in haar handen.
“Als je zo blijft doorgaan, geeft je lijf je op een dag gewoon zelf de rekening.” De woorden van haar dokter van vorige maand knallen door haar hoofd.
Op haar LinkedIn-profiel ziet alles er indrukwekkend uit. In deze zaal voelt ze zich vooral iemand die aan het verliezen is.
En ze kent de vraag die onder haar ribben steekt: “Voor wie leef ik eigenlijk nog… en voor wat?”
Jij kent dit gevoel
Misschien zit je niet in een turnzaal. Misschien zit je in een Teams-call, in bed terwijl je partner slaapt, in de auto na een werkdag.
Je agenda staat vol. Je CV ook. Projecten, verantwoordelijkheden, verwachtingen.
En toch duikt er nu en dan zo’n stille vraag op:
“Waarom voelt dit allemaal zo vlak?” “Wanneer ben ik mezelf ergens onderweg kwijtgeraakt?” “Hoelang ga ik zo blijven doordoen?”
Je brein is niet kapot. Het is gewoon eerlijk.
Onderzoek bevestigt wat jij al voelt: een leven zonder richting maakt je ziek. Mensen die geen betekenis ervaren, hebben meer stress, meer angst, meer fysieke klachten. Het is geen luxeprobleem. Het is overlevingsinstinct.
Deze tekst gaat niet over een perfecte visie-oefening. Het gaat over twee vragen die je niet meer kan ontlopen.
De deal die je sloot (zonder het te merken)
Leen had een heel duidelijk script.
Goed studeren. Hard werken. Altijd “nog een tandje bijsteken”.
Elke stap leverde iets op: promoties, mails met “knap werk!”, trotse ouders, een mooi loon.
De onzichtbare deal in haar hoofd klonk ongeveer zo: “Zolang ik blijf presteren, kan er niets echt misgaan.”
Herkenbaar?
Je bouwt een leven dat beschermt tegen schaamte en mislukking. Tot je op een dag merkt dat het ook beschermt tegen levend voelen.
Na de voorstelling stapt Leen naar buiten. Het is fris. Haar dochter huppelt naast haar.
“Mama, heb je het begin gezien?” Leen glimlacht. “Ja hoor schat.” Ze weet dat het niet waar is.
Dat is de échte prijs van niets doen. Het is niet alleen je eigen lichaam dat begint te protesteren. Het sluipt binnen in kleine leugentjes, halve waarheden, dingen die je jezelf wijsgemaakt hebt.
Eerste vraag die je niet meer kan ontlopen:
Welke succesverhalen vertel je anderen, terwijl je vanbinnen weet dat ze niet meer kloppen?
Schrijf ze op. Alle verhalen die je vertelt op verjaardagen, op LinkedIn, aan je ouders. De verhalen waarin jij zelf niet meer gelooft.
Zet er een streep door waar je misselijk van wordt.
Dit is geen oefening. Dit is de grens tussen blijven doen alsof en eerlijk worden.
De vraag die je al maanden ontwijkt
Leen zat die avond aan de keukentafel. Ze nam een notieboek, meer uit wanhoop dan uit motivatie.
Bovenaan schreef ze: “Waarvoor wil ik later herinnerd worden?”
Er kwamen geen functietitels. Er kwam: “Erbij zijn.”, “Iemand die echt luistert.”, “Iemand die durft kiezen voor wat telt.”
Dat zijn waarden.
En toen kwam de pijnlijke vraag: “Waar verraad ik deze waarden elke dag?”
Die meeting waar ze te laat uit vertrok. Die mail in de parking. Die avond dat ze “ja” zei tegen nóg een project, terwijl haar lijf “nee” schreeuwde.
Onderzoek toont dat mensen die leven volgens hun eigen waarden minder stress ervaren en veerkrachtiger zijn. Maar de meeste mensen weten niet eens meer wat hun waarden zijn. Ze kennen alleen nog hun taken.
Tweede vraag die je niet meer kan ontlopen:
Als alles wegvalt – functie, inkomen, verwachtingen van anderen – wat vind je dan nog belangrijk?
Stop nu met lezen. Pak je telefoon. Stel een timer van 5 minuten. Schrijf zonder te stoppen, zonder te schrappen, zonder mooi te willen zijn.
Laat tien dingen komen. Kies er drie. En stel jezelf dan de vraag:
Welke gewoonte in je week voelt al lang als verraad aan deze drie dingen?
Schrijf dat ook op. Eén gewoonte. Eén situatie. Eén relatie. Eén “ja” dat eigenlijk een “nee” had moeten zijn.
Dit gaat pijn doen. Goed. Dat betekent dat je eindelijk eerlijk bent.
Het leven dat al die tijd op jou zat te wachten
Een paar maanden na die avond in de turnzaal zit Leen opnieuw in het publiek.
Zelfde zaal. Zelfde juf. Zelfde glitter-T-shirts.
Alleen is zij vroeger vertrokken uit haar meeting. De “urgente” mail is voor morgen.
Haar dochter zoekt haar blik. Dit keer vindt ze die meteen.
Leen heeft haar baan nog. Haar verantwoordelijkheden ook. Er is niet ineens een radicaal nieuw leven verschenen.
Toch voelt ze iets fundamenteel anders: ze staat terug in het midden van haar eigen verhaal, in plaats van aan de rand van een verhaal van verwachtingen.
Betekenis is geen groot inzicht dat één keer in je hoofd valt. Het is een houding. Een reeks kleine, soms pijnlijke, keuzes. Dag na dag.
Jouw beurt
Over een jaar zit je weer in dezelfde stoel. Dezelfde agenda. Dezelfde leugens. Dezelfde misselijkheid in je maag wanneer je dochter vraagt: “Was je er?”
Tenzij je nu die timer zet.
Leg deze tekst niet weg voor je geschreven hebt over: “Een leven dat klopt voor mij…”
Vijf minuten. Pen en papier. Geen mooie zinnen. Geen Instagram-quote. Gewoon de waarheid.
Misschien staat er na die vijf minuten nog geen kant-en-klaar plan. Misschien staat er wel de eerste zin die je al jaren probeert weg te duwen.
Die zin is je startpunt.
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
“Serieus, Ellen. Nog één zo’n stuntelmeeting en ze hebben door dat je geen idee hebt wat je doet.”
Ellen staart naar haar scherm.
Binnen twee minuten moet ze haar voorstel verdedigen voor het directieteam. Haar hart bonst, haar handen zijn klam. De gedachte draait in rondjes: ik ga door de mand vallen.
Dan duikt een tweede stem op.
“Komaan, ik kan dit. Ik heb mij voorbereid. Ik heb dit al gedaan.”
Maar die ik-stem klinkt flinterdun. Alsof een kleuter het moet opnemen tegen een volle tribune vol kritische supporters.
En dan gebeurt er iets onverwachts. Er komt een andere gedachte, bijna alsof iemand naast haar staat.
“Ellen heeft dit al zwaarder gehad. Ze heeft lastige gesprekken overleefd. Nu heeft ze voorbereiding, ervaring en een glas water. Ze mag zenuwachtig zijn én toch spreken.”
Haar adem zakt een beetje. Het lawaai in haar hoofd wordt minder scherp. Alsof iemand de volumeknop van haar angst één stand lager draait.
De meeting start. Haar stem trilt, maar ze blijft staan. En die derde persoon, “Ellen”, blijkt verrassend goed in pep talks.
Misschien ben jij geen Ellen, maar herken je wel dit detail: zodra het spannend wordt, verandert de toon in je hoofd.
Je innerlijke stem zegt dingen die je nooit tegen iemand anders zou zeggen. Zeker niet tegen iemand die je graag ziet.
We leren dat we “positiever moeten denken”. Dat je jezelf gewoon moet toespreken met “Ik kan dit, komaan”. Alleen voelt dat vaak hol op de momenten dat je brein in alarm gaat.
De voorbije jaren hebben onderzoekers iets fascinerends beschreven. Een kleine taalshift . jezelf aanspreken met je eigen naam, in de derde persoon . kan je brein helpen om sneller te kalmeren en helderder te reageren.
In wat volgt, verken je die techniek stap voor stap. Met Ellen als gids. En met oefeningen die je vandaag al kan testen.
1. Je innerlijke commentator ontmaskeren
Of je nu in een vergadering zit, aan de schoolpoort staat of ’s nachts ligt te piekeren: er is bijna altijd een commentator actief.
Soms klinkt die als een supporter:
“Je hebt dit al vaker gedaan, het komt goed.”
“Je mag dit spannend vinden, en toch proberen.”
Op andere dagen lijkt het eerder op een harde sportcommentator die elke misstap uitvergroot.
Onderzoek toont dat deze innerlijke monoloog niet neutraal is. Hoe je met jezelf praat, beïnvloedt rechtstreeks hoe sterk je stress ervaart, hoe je recupereert én hoe je beslissingen neemt.
Die stem is zelden uit het niets ontstaan. Vaak was ze ooit een poging van je brein om je te beschermen: beter jezelf scherp toespreken dan onverwachte kritiek krijgen van iemand anders.
Mini-stap voor jou
Schrijf één zin op die je vaak denkt als het spannend wordt, bijvoorbeeld voor een mail, een meeting of een gesprek.
Vraag je luidop af: “Zou ik dit zó zeggen tegen iemand die ik graag zie?”
Die ene vraag breekt al een stukje van de vanzelfsprekendheid van je innerlijke criticus open.
2. Waarom je naam gebruiken meer doet dan “ik kan dit” herhalen
Onderzoekers zoals Jason Moser, Ethan Kross en collega’s lieten mensen nadenken over pijnlijke of stressvolle situaties, terwijl ze hersenactiviteit maten met EEG en fMRI.
Deelnemers gebruikten twee soorten innerlijke self-talk:
ik-versie: “Ik vind dit beeld echt heftig.”
naam-versie: “Sanjay vindt dit beeld echt heftig.”
Wat bleek:
Mensen die hun eigen naam gebruikten, toonden minder sterke emotionele reactiviteit in hersengebieden die gelinkt zijn aan zelfgericht piekeren.
Ze hadden geen extra “denk-energie” nodig. Het kostte niet meer moeite dan gewone self-talk.
De naam-versie hielp hen om iets afstand te nemen en rationeler te reageren, zelfs bij intense herinneringen.
Door jezelf bij je naam te noemen, schuif je als het ware één stoel naar achter. Je kijkt niet alleen vanuit je emoties, maar ook naar je emoties.
Bij Ellen klinkt dat zo:
“Ellen is bang dat ze door de mand valt. Ze denkt dat één slechte slide bewijst dat ze waardeloos is. Geen wonder dat haar hart zo snel slaat.”
De situatie verandert niet. De positie van waaruit ze kijkt, wél.
Mini-stap voor jou
Kies een moment dat vandaag waarschijnlijk wat spanning zal geven (een telefoontje, een overleg, iets kleins).
Spreek net voor dat moment één zin in jezelf uit met je eigen naam. Bijvoorbeeld: “___ (jouw naam) mag zenuwachtig zijn en hoeft niet perfect te zijn.”
Let achteraf eens op: voelt het verschil tussen die zin en je klassieke “ik moet dit kunnen”?
3. Ik-stem en naam-stem: geen wedstrijd, wel een duet
Distanced self-talk betekent niet dat je voortaan verplicht in de derde persoon “moet” denken.
Zelfspraak in de ik-vorm blijft waardevol, zeker als je al min of meer rustig bent. In therapie en coaching gebruiken veel programma’s – zoals cognitieve gedragstherapie en mindful self-compassion – ik-zinnen om gedachten te onderzoeken en te verzachten.
Je kan het zien als een duet in je hoofd:
De ik-stem klinkt als een vriend naast je: “Ik ben moe. Ik heb rust nodig.”
De naam-stem klinkt als een vriendelijke regisseur op de achterste rij: “Tom heeft een zware week achter de rug. Hij mag weigeren, ook al is hij bang om iemand teleur te stellen.”
Voorbeeld: avondspits bij het slapengaan
Stel je een ouder voor die elke avond uitbarst bij het slapengaan.
Automatische ik-stem: “Ik ben weer een slechte ouder. Ik kan dit niet.”
Nieuwe naam-stem: “Dit is zijn frustratie die graag het stuur grijpt. Ze wil dat hij roept. Maar hij hoeft niet mee. Hij loopt even rond en ademt drie keer diep in.”
Deze manier van praten creëert ruimte tussen emotie en reactie. Dat sluit aan bij wat we weten uit onderzoek: psychologische afstand helpt om irrationele gedachten te bekijken zonder ze meteen te volgen.
Mini-stap voor jou
Schrijf twee zinnen over dezelfde lastige situatie: één in de ik-vorm, één met je naam.
Lees ze luidop. Welke zin helpt je nu het meest om rustiger te worden?
4. Twee mini-rituelen voor een eerlijke, milde pep talk
Hier wordt het concreet. Dit zijn twee eenvoudige rituelen die je vandaag nog kan proberen.
4.1. De “naam + emotie + kleine stap”-zin
Maak een korte zin met drie ingrediënten:
je naam
erkenning van wat je voelt
één kleine, haalbare actie
Voorbeelden:
“Bram is overprikkeld na die meeting. Hij hoeft nu niet alles op te lossen. Hij mag eerst vijf minuten buiten gaan staan.”
“Sarah schaamt zich voor die fout. Dat mag prikken. Ze kan straks één heldere herstelmail sturen.”
Onderzoek naar distanced self-talk en zelfcompassie suggereert dat net deze combinatie . afstand, mildheid en een concrete stap . stress verlaagt en veerkracht versterkt.
Mini-stap voor jou
Schrijf nu meteen één “naam + emotie + kleine stap”-zin over iets dat je vandaag bezighoudt.
Leg die zin zichtbaar neer: op je bureau, in je agenda of als startscherm op je telefoon.
4.2. De hand-op-je-borst routine
Zelfcompassie is geen soft extraatje. Studies tonen dat mensen die vriendelijker met zichzelf leren spreken, minder stress en mentale klachten ervaren, zowel in het dagelijkse leven als op het werk.
Probeer dit kleine ritueel:
Leg je hand even op je borst of buik.
Adem drie keer rustig in en uit.
Gebruik dan één zin in de derde persoon, op de toon van een goede vriend.
Bijvoorbeeld:
“Lien heeft veel gedragen de laatste tijd. Het is logisch dat ze moe is. Ze mag een pauze nemen.”
“Karim schaamt zich voor die misser. Hij mag balen. En hij mag er ook uit leren zonder zichzelf af te breken.”
Mini-stap voor jou
Kies één moment vanavond waarop je bewust deze hand-op-je-borst routine probeert.
Geef jezelf nadien een score van 0 tot 10: hoe gespannen voelt je lichaam nu?
Welke woorden gun jij jezelf vandaag?
Ellen zal nog vaak stress voelen. Jij ook. Dat is geen fout in het systeem.
Het verschil zit in de woorden die je dan kiest.
Je kan blijven luisteren naar de automatische commentator die alles afbreekt. Of stap voor stap een andere stem versterken. Een stem die je bij je naam noemt, je emoties serieus neemt en je helpt om één kleine stap te zetten die nu haalbaar is.
Misschien is de echte vraag niet “Hoe word ik eindelijk zelfverzekerd?” maar:
“Welke woorden heeft ___ (jouw naam) vandaag nodig om met iets meer mildheid en moed verder te gaan?”
Doe dit
Kies één situatie van vandaag waarvan je nu al weet dat ze spanning geeft.
Schrijf één zin in de derde persoon met je naam, je emotie en een kleine stap.
Lees die zin luidop op het moment zelf. En kijk dan, heel eerlijk: welke stem wil je de komende weken vaker horen in je hoofd?
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Tom zit rechtop aan het vergadertafeltje, zijn hemd een beetje te strak rond zijn schouders.
Voor hem ligt het formulier van zijn evaluatiegesprek. Bovenaan, in vet, stond het zinnetje dat hem al weken vleugels geeft: “Voorstel: promotie naar teamlead.” Hij heeft het al tien keer gelezen. In zijn hoofd ziet hij zichzelf al, iemand die zijn team mee heeft, die rechtuit communiceert en mensen uitdaagt.
Zijn manager schuift haar bril recht en ademt even diep in.
“Tom, voor we naar de cijfers gaan, wil ik eerst iets anders benoemen. Ik hoor uit het team dat je als intimiderend wordt ervaren. Dat mensen gesprekken met jou vermijden. En dat enkele collega’s expliciet gezegd hebben dat ze niet onder jou willen werken.”
De woorden hangen in de lucht als een koude mist.
Intimiderend. Vermijden. Niet onder jou willen werken.
Tom lacht nerveus. “Dat zal wel aan hen liggen. Ik ben gewoon eerlijk. Ze weten wat ze aan mij hebben, toch?”
Zijn manager haalt een stapeltje geprinte 360° feedback boven. Zinnen met markeerstift.
“Inhoudelijk sterk, maar luistert weinig.” “Reageert defensief bij feedback.” “Ik voel me klein in gesprekken met hem.”
Tom voelt zijn gezicht warm worden. Eén gedachte bonst in zijn hoofd.
Is dit echt hoe ze mij zien?
En meteen daarna een ongemakkelijkere gedachte.
Hoever zit mijn zelfbeeld naast de realiteit, zonder dat ik het doorhad?
Als het beeld in je hoofd botst met de realiteit
Misschien voelt dit herkenbaar.
Je denkt dat je een open luisteraar bent, tot iemand zegt dat je vooral goed bent in wachten tot je weer zelf kan praten. Je noemt jezelf gewoon direct, terwijl anderen stilaan een bocht om je heen maken. Je vindt dat je best goed rijdt, terwijl je partner zich aan de deurklink vastklampt.
Die kloof tussen hoe jij jezelf ziet en hoe anderen jou beleven, is geen klein detail.
Onderzoekers zagen al eind jaren negentig dat mensen die het niet goed doen op een taak, vaak denken dat ze net bij de besten horen.
Later werk rond zelfbewustzijn toont iets gelijkaardigs. Een grote meerderheid van de mensen gelooft dat ze behoorlijk zelfbewust zijn, terwijl maar een klein deel daar echt in past.
Met andere woorden: bijna iedereen loopt rond met een soort Instagram-filter over zijn eigen spiegelbeeld.
En nu komt de pijnlijke vraag. Niet: ken jij zo iemand? Die is te gemakkelijk.
De echte vraag is: op welke plekken in je leven ben jij zo overtuigd van je eigen gelijk, dat het bijna verdacht wordt?
Kleine stap voor jou
Kies één domein waar je erg zeker van bent. Bijvoorbeeld “ik ben echt een goede luisteraar” of “ik ben best conflictmijdend”.
Vraag je af: Wat als ik hier tien procent zou over- of onderschatten? Welke signalen heb ik dan misschien gemist? Niet om jezelf neer te sabelen, wel om de muur een kiertje te geven.
De leugen die je brein vertelt om je te sparen
Je brein is niet gebouwd voor waarheid, maar voor overleven.
Als je elke dag haarscherp zou zien hoe onhandig, tegenstrijdig of bang je soms bent, raakt je systeem overbelast. Dus verzacht je brein de randen een beetje.
Je ziet jezelf…
Net iets competenter dan je bent
Net iets sympathieker dan anderen je ervaren
Net iets moreel zuiverder dan de mensen rondom je
Dat heeft voordelen. Het geeft je moed om nieuwe dingen te proberen. Het maakt dat je niet elke misser uren ligt te herkauwen.
Maar die beschermingslaag heeft ook een keerzijde. Soms wordt ze geen kussen, maar een muur.
Denk even aan deze kleine scènes.
In de auto. Je foetert op al die slechte chauffeurs, terwijl jij op het laatste nippertje van baanvak wisselt zonder richting aan te duiden.
In een discussie met je partner. Jij noemt het passioneel over je punt waken, zij noemt het altijd je gelijk willen halen.
Op het werk. Je vindt jezelf bereikbaar en open, terwijl niemand spontaan bij jou langsloopt.
Die kleine zelfverhalen zijn niet onschuldig. Ze bepalen welke feedback je binnenlaat, welke signalen je negeert en hoe lang je in patronen blijft hangen die jou op termijn uitputten.
Kleine stap voor jou
Kijk eens naar een terugkerende scène in je leven waar jij de held van je eigen verhaal bent. De redder, de expert, de rationele. Vraag je af. Hoe zou iemand anders deze scène vertellen, zonder mij als hoofdpersonage?
Wanneer zelfbedrog begint te kosten
Zelfbedrog voelt vaak comfortabel. Tot de rekening komt.
Mensen die redelijk accuraat zien wie ze zijn en hoe ze overkomen, nemen doorgaans betere beslissingen, presteren sterker op het werk en bouwen stevigere relaties uit. Niet omdat ze perfect zijn, maar omdat ze sneller bijsturen.
In teams zie je dat heel tastbaar.
Leiders met zelfinzicht merken spanningen sneller op en durven hun gedrag bijsturen.
Collega’s die hun eigen impact kennen, nemen verantwoordelijkheid en bieden excuses aan als ze iemand raken.
Er is minder gedoe in de onderstroom, minder verborgen wrevel en energieverlies.
En Tom?
Zijn promotie komt er niet. Niet omdat hij inhoudelijk zwak is, maar omdat hij zijn eigen impact consequent onderschat. De collega die alleen maar wat gevoelig leek, blijkt intussen stilletjes te solliciteren. De stille medewerker die hij probeert op te peppen, ervaart zijn goedbedoelde speeches als kleine aanvallen.
Tom verliest iets dat hij nog niet eens echt had. Het vertrouwen van zijn team.
Kleine stap voor jou
Denk aan één belangrijke rol in je leven. Teamlead, collega, partner, ouder, vriend. Stel aan één persoon die je vertrouwt deze vraag. “Waar zie jij dat ik mezelf onderschat of overschat?”
En dan. Luisteren. Niet verdedigen, niet uitleggen. Gewoon laten binnenkomen, ook als het schuurt.
Als zelfreflectie ook een rookgordijn wordt
Misschien denk je nu. Oké, dan ga ik gewoon meer reflecteren. Meer in mijn dagboek schrijven, meer analyseren waarom ik ben wie ik ben.
Voor je het weet, zit je tot middernacht in je hoofd te peuteren.
Onderzoek rond zelfbewustzijn toont dat mensen die blijven hangen in de vraag “Waarom ben ik zo?” vaak meer stress en minder grip op hun leven ervaren. Je graaft dieper, maar je komt niet dichter bij handelen.
Te veel graven kan drie dingen doen:
Je vergroot vooral je twijfel
Je bouwt achteraf verhalen die je oud gedrag goedpraten
Je voelt je bezig met innerlijk werk, terwijl er niets verandert in je keuzes
Echte zelfkennis lijkt meer op een eerlijke ontmoeting dan op een eindeloze analyse.
Niet: Waarom ben ik zo gevoelig? Wel: Wat gebeurt er met mij in die vergaderingen, en wat heb ik nodig om er anders in te staan?
Niet: Waarom trek ik altijd dit soort partners aan? Wel: Welke signalen heb ik bij mijn vorige relatie genegeerd, en wat wil ik een volgende keer anders doen?
Jezelf onderzoeken zonder in rondjes te draaien vraagt een andere focus. Van waarom naar wat nu.
Kleine stap voor jou
Neem een situatie waar je al weken op kauwt. Schrijf bovenaan op een blad: Wat wil ik hieruit leren? Schrijf dan vijf zinnen over wat je voortaan anders wil proberen, hoe klein ook. Geen analyse van het verleden, wel keuzes voor de toekomst.
Drie moedige experimenten voor wie echt wil kijken
Als je dit leest, is de kans groot dat je iemand bent die wil groeien. Je leest, je denkt na, je probeert dingen uit.
Mooi. Alleen is er één valkuil. Blijven hangen in inzichten zonder ooit de realiteit te laten terugpraten.
Daarom drie experimenten die een beetje lef vragen.
Het vijf minuten weerbericht
Korte zelfreflectie helpt om patronen te zien en gedrag bij te sturen. Niet uren piekeren. Vijf minuten per dag.
Stel jezelf ’s avonds drie vragen.
Wat heb ik vandaag vooral gevoeld?
Waar voelde ik me het meest mezelf?
Waar merkte ik spanning of schaamte?
Dat is het. Geen roman, geen therapie op papier. Een kort weerbericht van je binnenwereld.
Concrete stap
Zet een week lang een herinnering op je gsm. Schrijf elke dag drie zinnen. Na zeven dagen lees je alles eens terug en kijk je welke woorden of situaties blijven terugkomen.
Schrijven als stille reality check
Schrijven over wat je meemaakt helpt niet alleen om emoties te verwerken. Het laat ook zien waar je jezelf iets wijsmaakt.
Plots merk je:
Dat je in elk conflict vooral het gedrag van de ander beschrijft
Dat je favoriete rol vaak die van redder, slachtoffer of allesweter is
Dat je bij bepaalde thema’s meteen in verontschuldiging of uitleg schiet
Je dagboek wordt dan niet alleen een veilige plek, maar ook een stille reality check.
Concrete stap
Kies drie avonden in de komende tien dagen. Schrijf telkens tien minuten over één concrete situatie die je lastig vond. Wat er gebeurde, wat jij deed, wat je voelde. Markeer achteraf in een andere kleur waar je jezelf verdedigt of de schuld doorschuift.
De vraag die vriendschappen kan verdiepen of even laten daveren
Er is een simpele maar stevige vraag die je aan een goede vriend kan stellen. “Waarom ben je eigenlijk vrienden met mij?”
Je kan daar varianten op maken:
“Wat waardeer jij het meest in mij, waar ik zelf misschien blind voor ben?”
“Waar zie jij dat ik mezelf onderschat?”
“Wat is iets dat ik blijf doen, waarvan jij denkt: Dat ziet zij/hij precies zelf niet?”
De antwoorden kunnen warm en pijnlijk tegelijk zijn. Iemand zegt misschien dat je moedig bent, terwijl jij jezelf vooral als bang ziet. Iemand anders benoemt liefdevol dat je vaak dichtklapt in conflicten, of dat je vriendschap vooral veilig houdt door moeilijke gesprekken te vermijden.
Zelfkennis zonder feedback is zoals blindelings proberen dansen voor een spiegel die bedampt is.
Concrete stap
Kies één persoon bij wie je dit durft. Niet je grootste criticus, wel iemand die jou goed kent. Stuur een bericht. “Mag ik je straks iets vragen over hoe jij mij ziet? Geen discussie, ik wil gewoon luisteren.” Stel één vraag. En laat het antwoord uitpraten, ook als je tenen krullen.
Wil je gelijk hebben over jezelf, of wil je jezelf leren kennen?
Als je alle onderzoeksresultaten en verhalen terugbrengt tot één zin, blijft er iets eenvoudigs over.
De meeste mensen zeggen dat ze zichzelf willen leren kennen, maar diep vanbinnen willen ze vooral gelijk krijgen over wie ze denken dat ze zijn.
Tom had een verhaal over zichzelf als sterke, directe communicator die klaar was voor leiderschap. Dat verhaal kostte hem bijna zijn promotie en misschien op termijn zijn team. Pas toen hij de moed vond om niet alleen naar zijn eigen hoofd, maar ook naar de mensen rond hem te luisteren, begon er iets te schuiven.
De vraag is niet of jij ook blinde vlekken hebt. Die heb je. Die heeft iedereen. De vraag is: durf je er één opzoeken, heel bewust, vandaag nog?
Op welk plekje in je leven ben je zo zeker van jezelf, dat het de moeite loont om er net daar eens nieuwsgierig naar te worden?
Niet om jezelf af te breken. Wel om stukje bij beetje meer te leven als de versie van jezelf die je in potentieel al lang bent.
Kies één van de drie experimenten. Het vijf minuten weerbericht, het schrijven als reality check of de moedige vraag aan iemand die je vertrouwt. Plan het in. Echt. Open je agenda, zet er iets in.
En kijk dan niet alleen wat jij ontdekt over jezelf, maar ook wat er verandert in de manier waarop mensen op jou reageren.
Referenties
Kruger, J., & Dunning, D. (1999). Unskilled and unaware of it: How difficulties in recognizing one’s own incompetence lead to inflated self-assessments. Journal of Personality and Social Psychology, 77(6), 1121–1134.
London, M. (2023). Developing self-awareness: Learning processes for self. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 10, 353–378.
Smyth, J. M., Johnson, J. A., Auer, B. J., Lehman, E., & Talley, A. E. (2018). Online positive affect journaling in the improvement of mental distress and well-being in general medical patients: A randomized controlled trial. JMIR Mental Health, 5(4), e11290.
Eurich, T. (2017). Insight: The power of self-awareness in a self-deluded world. St. Martin’s Press.
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Hij had de houding van iemand die telkens eerst de temperatuur van een ruimte checkt voor hij spreekt.
Maar die dag legde hij zijn verhaal op tafel alsof hij eindelijk een steen neerzette die hij al te lang had meegedragen.
We stelden hem vragen die je meestal alleen aan jezelf stelt in een slapeloze nacht.
Wanneer heb je voor het laatst geweend? Voelde je je geliefd de afgelopen week? Heb je ooit gedacht: ik kan niet meer? Verstop je fouten voor iemand die op jou rekent?
Hij antwoordde. Zonder omwegen. Alsof er niets op het spel stond.
Tot iemand vroeg: “Zou je dit ook delen met iemand die je heel goed kent?”
Hij verstijfde.
“Nooit.”
Eén woord, maar het sneed door de kamer.
In die stilte lag een herkenbare paradox: we laten ons hart makkelijker zien aan vreemden die ons niet kunnen raken, dan aan de mensen die het dichtst bij ons staan.
Waarom nabijheid zoveel spanning oproept
Het lijkt tegenstrijdig, maar psychologisch klopt het volledig. Nabijheid activeert systemen die veel dieper gaan: hechtingspatronen, angst voor verlies, oude littekens, je innerlijke criticus.
Wie je nauwelijks kent, kan dat allemaal niet losmaken.
Bij een vreemde staat er niets op het spel. Bij iemand die je graag ziet: alles.
We vrezen geen oordeel. We vrezen bevestiging
Volgens de self-discrepancy theory (Higgins, 1987) worden we vooral geraakt wanneer iemand de kloof raakt tussen wie we écht zijn en wie we denken te moeten zijn.
Een vreemde kent die kloof niet. Iemand die dichtbij staat wél, en kan ze per ongeluk aanraken.
Daarom voelt kwetsbaarheid in intieme relaties plots levensgroot: je bent niet bang voor ontdekking, je bent bang voor herkenning.
Waarom eerlijkheid riskanter voelt bij mensen die belangrijk zijn
Onderzoek toont dat sociale afwijzing dezelfde hersengebieden activeert als fysieke pijn (Eisenberger & Lieberman, 2004).
Met andere woorden: afwijzing doet pijn.
Bij een vreemde is die pijn klein. Bij iemand die dichtbij staat, schiet die meteen de hoogte in.
Niet omdat de situatie erger is, maar omdat je brein denkt dat jouw identiteit op het spel staat.
Hechting: oude patronen die vandaag nog meespelen
Onze reactie op nabijheid verschilt sterk per levensverhaal.
Hechtingstheorie (Bowlby, 1988) toont dat wie vroeg veiligheid kreeg, makkelijker deelt. Wie vroeg geleerd heeft dat emoties spanning of afwijzing brengen, sluit eerst af.
Daarom kunnen lieve mensen soms onveilig aanvoelen. Niet omdat zij gevaarlijk zijn, maar omdat oude alarmknoppen worden ingedrukt.
Vertrouwen dat niet mag wankelen, wordt net brozer
Veel mensen zien vertrouwen als beton: stevig, vast, onveranderlijk.
Maar relationeel onderzoek toont het tegendeel: sterke relaties leven van micro-ruptures en micro-repairs (Gottman, 2011).
Niet de afwezigheid van fouten maakt een band sterk. Maar het vermogen om opnieuw te verbinden.
Wie niet mag wankelen, breekt sneller. Wie buigt, blijft.
Waarom kwetsbaarheid begint bij regulatie, niet bij grote bekentenissen
Emoties kalmeren wanneer je ze benoemt: “name it to tame it” (Siegel, 2010).
Daarom is de eerste stap naar herstel zelden een grote bekentenis. Het begint met: “Er ligt iets op mijn hart.”
Je hoeft niet alles ineens te zeggen. Je moet alleen laten weten dat er iets leeft.
Een kier is genoeg.
Kleine bewegingen herstellen meer dan grote gesprekken
We wachten vaak op de ander, maar de wetenschap is duidelijk: micro-interacties herstellen relaties méér dan grote gesprekken (Gottman, 2011).
Een zin. Een blik. Een zachte beweging.
Verbinding groeit in kruimels, niet in monumenten.
Herstel is geen terugkeer naar vroeger
Herstel betekent niet dat alles moet worden zoals het was. Het is geen rewind-knop, maar een hertekening.
Soms wordt de band sterker. Soms wordt ze rustiger. Soms verandert ze van vorm.
Het belangrijkste inzicht:
herstel van vertrouwen is bijna nooit symmetrisch. Iemand moet bewegen. En meestal ben jij dat. Niet als opoffering, maar als vorm van zorg voor jezelf.
De paradox die ons mens maakt
We denken dat de mensen die we graag zien de eersten zouden moeten zijn aan wie we ons openen. Maar vaak zijn zij net degenen tegenover wie we zwijgen.
Niet uit angst voor hen. Maar uit angst voor wat hun nabijheid in ons wakker maakt.
Vertrouwen is geen perfecte toestand. Het is een ademende beweging tussen twee onvolmaakte mensen.
En misschien begint jouw beweging vandaag niet met een groot gebaar. Misschien begint ze met één zin:
“Ik vind dit spannend om te zeggen, maar ik wil het toch delen.”
Meer hoeft het niet te zijn. Maar het kan wel de start zijn van iets nieuws.
Denk aan één relatie waar je al langer iets uitstelt. Schrijf de eerste vijf woorden neer van wat je eigenlijk wil delen. Lees ze luidop. En merk wat er in je lichaam verschuift.
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Referenties
Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. Basic Books.
Eisenberger, N. I., & Lieberman, M. D. (2004). Why rejection hurts: A common neural alarm system for physical and social pain. Trends in Cognitive Sciences, 8(7), 294–300.
Gottman, J. M. (2011). The science of trust: Emotional attunement for couples. W. W. Norton.
Higgins, E. T. (1987). Self-discrepancy: A theory relating self and affect. Psychological Review, 94(3), 319–340.
Rubin, Z. (1975). Disclosure and loneliness among strangers. Journal of Social and Personal Relationships. (Oudere bron, maar relevant voor het stranger-on-the-train effect.)
Siegel, D. J. (2010). The mindful therapist: A clinician’s guide to mindsight and neural integration. W. W. Norton.
Er zijn van die dagen waarop je brein voelt als een browser met twintig tabbladen open.
Je probeert één beslissing te nemen – over werk, een relatie, een project – en ondertussen draait ergens op de achtergrond een stemmetje dat zegt: “Wat als dit de verkeerde keuze is?”
Misschien herken je het: je maakt lijstjes, weegt argumenten af, vraagt advies, en toch blijf je met dat zeurende gevoel achter.
Niet omdat je niets weet, maar omdat je te véél weet.
En diep vanbinnen vermoed je iets wat moeilijk te erkennen is: dat je niet altijd de stuurman bent van je keuzes.
Het verhaal dat je brein erbij verzint
Er was ooit een experiment waarin mensen twee foto’s te zien kregen. De vraag was simpel: wie van de twee vind je aantrekkelijker?
Na hun keuze werden de foto’s omgewisseld. De onderzoekers gaven sommigen dus de foto die ze níét gekozen hadden.
En wat gebeurde er? De meeste deelnemers merkten het niet eens.
Ze keken naar het verkeerde gezicht… en begonnen uit te leggen waarom ze precies die persoon gekozen hadden.
Dat is de kracht – of beter gezegd: de list – van ons brein. Het verzint logische verhalen voor beslissingen die vaak onbewust vallen.
Niet uit kwade wil, maar uit zelfbescherming. We willen onszelf kunnen uitleggen. Dus creëert je brein redeneringen die kloppen op papier, ook al kloppen ze niet in de werkelijkheid.
Waarom dat geruststellend én beangstigend is
Als je dit leest, kan het even schuren. Want het betekent dat veel van wat jij ‘bewuste keuzes’ noemt, eigenlijk het resultaat is van automatische processen.
Je brein is geen rationele rechter, maar eerder een advocaat die achteraf probeert een overtuigend pleidooi te houden.
En dat verklaart waarom je soms spijt hebt van beslissingen die toen “volkomen logisch” leken. Je koos niet fout. Je koos zonder het te beseffen vanuit patronen die stiller zijn dan je gedachten.
Twee soorten beslissers: de eeuwige wikker en de rustzoeker
Er zijn grofweg twee types besluitnemers:
De eerste is de maximizer: iemand die blijft wikken tot de allerbeste optie gevonden is. De tweede is de satisficer: iemand die kiest wat goed genoeg is en daarna weer vrijuit kan ademhalen.
Maximizers lijken doordachter, maar onderzoek toont iets grappigs: ze zijn vaker ontevreden met hun keuzes. Niet omdat die keuzes slechter zijn, maar omdat ze blijven denken aan wat er misschien nóg beter was.
Satisficers voelen sneller rust, niet omdat ze minder nadenken, maar omdat ze weten wanneer het genoeg is.
Herken je jezelf in één van de twee?
De eerste stap naar kiezen zonder spijt is niet om je stijl te veranderen, maar om ze te herkennen. Pas als je weet waar je brein zijn energie aan verspilt, kun je het zachter bijsturen.
Een truc die werkt: leg alles tegelijk op tafel
Een kleine gewoonte die veel verandert: leg je opties letterlijk naast elkaar.
Niet in je hoofd, niet in losse tabbladen, maar op één blad, fysiek of digitaal.
Studies tonen dat je dan bijna een kwart betere keuzes maakt. Waarom? Omdat je brein eindelijk kan vergelijken in plaats van eindeloos heen en weer springen tussen indrukken.
Dat geldt niet enkel voor aankopen of projecten.
Ook bij relationele of professionele dilemma’s. Zodra alles zichtbaar wordt, zie je patronen. Wat eerst complex leek, krijgt contouren.
Je hoeft niet alles te begrijpen. Je moet het alleen durven zien.
Denk met je toekomstige ik
Stel dat je jezelf een jaar vooruit zou kunnen zien. Zou je nog dezelfde keuzes maken?
Veel mensen beleven hun toekomstige zelf als een vreemde: iemand van wie ze wel weten dat hij bestaat, maar niet voelen dat hij zijzelf is.
In hersenonderzoek blijkt dat we zelfs andere hersengebieden gebruiken wanneer we over onze toekomstige ik nadenken; dezelfde zones als wanneer we aan een beroemdheid denken. Geen wonder dat we hem zo vaak beloftes laten nakomen waar we zelf geen zin in hebben.
Maar zodra je die band versterkt, verschuift iets. Mensen die zichzelf ouder voorstellen of een brief schrijven aan hun toekomstige ik, blijken rationelere en mildere beslissingen te nemen. Ze denken niet alleen aan wat vandaag prettig voelt, maar ook aan wat morgen zinvol zal blijken.
Probeer het: Schrijf één alinea van je toekomstige ik aan je huidige zelf. Wat zou die persoon zeggen over de keuze waar je nu mee worstelt? Soms hoor je dan geen oordeel, maar een glimlach. “Je bent al dichter bij de juiste keuze dan je denkt.”
Het juiste moment bestaat wél
We doen graag alsof tijd van de dag er niet toe doet, maar dat klopt niet.
Ons brein heeft zijn eigen getijden.
’s Morgens nemen we bedachtzamere beslissingen, later op de dag meer impulsieve. Zelfs bij topschakers bleek dat hun keuzes tegen de avond merkbaar slechter werden – los van talent of concentratie.
Dus als er iets op het spel staat, beslis dan niet wanneer je uitgeput bent.
Kies een moment waarop je helder bent, en geef je brein een schone lei.
Niet omdat er magie in de ochtend zit, maar omdat vermoeidheid stiekem als twijfel verkleed komt.
De stilte na de keuze
Kiezen zonder spijt betekent niet dat je altijd het perfecte pad vindt.
Het betekent dat je kunt stoppen met herkauwen.
Dat je de stilte ná de beslissing durft toe te laten.
Want soms is die stilte geen leegte, maar opluchting. De ruimte waarin vertrouwen groeit, niet in de uitkomst, maar in jezelf.
Kleine oefeningen die helpen
Beperk je vergelijkingstijd. Spreek met jezelf af: drie opties, dan beslissen.
Maak zichtbaar wat je voelt. Schrijf niet alleen pro’s en contra’s, maar ook wat elke optie met je doet.
Vraag feedback vóór je beslist, niet erna. En enkel aan mensen die je rust brengen, niet aan twijfelaars.
Plan beslissingen vóór de middag. Je brein zal je dankbaar zijn.
Schrijf een korte brief van je toekomstige ik aan jezelf. Eén alinea volstaat.
Wie kiest er?
Je brein wil zekerheid. Maar groei vraagt soms om het tegenovergestelde: het ongemak toelaten dat bij echte keuzes hoort. De kunst is niet om de perfecte beslissing te nemen, maar om te leren vertrouwen op het deel van jou dat kiest met intentie in plaats van angst.
Want misschien gaat het daar wél om: niet wát je kiest, maar wie er in jou kiest.
Reflectievraag: Als je even stopt met alles af te wegen… welk deel van jou weet dan het antwoord al?
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Je zet de motor af. Even stilte. En dan begint het lawaai pas.
In je hoofd speelt de dag verder. De vergadering die uitliep. De collega die zuchtte. De mails die je morgen wéér niet allemaal zult beantwoorden.
Je wil gewoon naar huis. En tegelijk weet je dat je daar straks weer “aan” moet: luisteren, glimlachen, helpen.
Je hand grijpt automatisch naar je telefoon. Nog snel even checken. En daar, tussen twee ademhalingen, glipt iets door je vingers. Aanwezigheid.
Niemand leert je hoe je van het ene moment naar het andere beweegt. We leren schakelen, niet stoppen. We rennen van call naar file, van file naar familie, alsof het één onafgebroken film is zonder pauzeknop.
Maar er ís wel een knop. Alleen drukken we er zelden op.
De overgangen die we negeren
Elke dag bestaat uit tientallen kleine overgangen: van denken naar voelen, van presteren naar zijn.
We merken ze niet op, maar ons lichaam wel. Het blijft “aan” terwijl we al lang iets anders proberen te doen.
Je herkent het misschien: thuiskomen met je hoofd nog op het werk. Eten zonder te proeven. Iemand horen praten maar niet echt luisteren. Dat is wat er gebeurt als we de tussentijd overslaan.
Mini-opdracht: Voel nu even waar spanning zit. In je kaken? Je nek? Je ademhaling? Laat één plek zacht worden. Niet alles, gewoon één.
Loslaten in plaats van doorschuiven
Voor je uit de auto stapt, doe eens dit: Sluit je ogen. Zeg in stilte: loslaten. Laat het woord door je lijf zakken, alsof het iets losmaakt in je schouders, je kaken, je gedachten. Je hoeft niet te willen ontspannen. Je moet alleen stoppen met doen alsof je het niet nodig hebt.
Een kennis vertelde me ooit hoe hij dat één avond probeerde. Hij zat vijf minuten in zijn wagen, ogen dicht, gewoon ademen. Toen hij binnenkwam, keek zijn dochter op. “Papa, ben jij blij?” vroeg ze. “Ja,” zei hij. “Eindelijk weer wel.”
Intentie zetten: kiezen hoe je wilt binnenkomen
Na het loslaten komt iets nieuws: kiezen. Niet wat je gaat doen, maar hoe je wilt zijn.
Vraag jezelf:
Welke energie wil ik straks meenemen?
Hoe zou ik reageren als dit moment ertoe deed?
Wat heeft de ander nú nodig van mij?
Het zijn kleine vragen met groot effect. Want de manier waarop je binnenkomt, verandert alles wat volgt.
De kracht van één bewuste minuut
Tussen twee taken ligt een heilige ruimte. Gebruik ze. Niet om te plannen, maar om te herbeginnen.
Kies drie vaste momenten op een dag:
Voor je een vergadering start.
Voor je thuiskomt.
Voor je gaat slapen. Zet een discreet alarm met het woord “loslaten”.
Elke keer dat het afgaat, stop. Adem uit. Laat los. Kies opnieuw.
De dag vraagt niet om méér tijd. Hij vraagt om meer overgangen die je voelt.
Dus voor je nu verder scrolt, stel jezelf één vraag:
Hoe wil jij het volgende moment binnenstappen?
Referenties Kabat-Zinn, J. (2012). Mindfulness for Beginners: Reclaiming the Present Moment – and Your Life. Sounds True. McGonigal, K. (2021). The Joy of Movement. Avery.
Als loopbaancoach, perfectionismecoach en personal breintrainer help ik mensen zoals jij om hun mindset en zelfvertrouwen te ontwikkelen en via kleine stappen naar een groots en gelukkig leven te gaan.
Met bewezen mentale technieken creëren we de gewoontes die jij wil en leer je goede beslissingen te nemen en los te breken van een belemmerend verleden.
Dus neem contact op wanneer je meer wil weten over hoe ik je kan helpen je problemen op te lossen en je doelen te bereiken.
Meer inzichten en tips deel ik graag met jou in een wekelijkse mail. Dus wanneer je je realiseert dat je meer uit het leven wil halen, meld je dan nu aan in via deze link omdat je dan elke week een tip krijgt toegestuurd:
P.S. Wanneer je dit artikel waardevol vindt, klik dan nu op een van de knoppen hieronder omdat je zo ook anderen inspireert met deze tips en inzichten. Of stuur het door naar één iemand die deze inzichten kan gebruiken. Want zo draag je bij aan een betere wereld. Dankjewel!
Loopbaanbegeleiding Zelfvertrouwencoach | Wim Annerel Perfectionismecoach 