Je kunt veel redenen hebben om tevreden te zijn en toch voelen dat iets wringt. Dat komt doordat een fijne dag en tevredenheid over de richting van je leven niet hetzelfde zijn.
Soms heb je vooral rust nodig. Soms vertelt terugkerende ontevredenheid dat iets in je werk, relaties, keuzes of manier van leven aandacht vraagt.
Je hebt werk. Mensen om je heen. Misschien een huis, vakantieplannen en genoeg momenten waarop je echt geniet.
Toch duikt geregeld dezelfde gedachte op:
Is dit het leven dat ik wil?
En bijna meteen volgt een tweede:
Doe niet zo moeilijk. Je hebt het toch goed?
Precies daar ontstaat de verwarring.
Want je kunt oprecht genieten van je leven en tegelijk merken dat iets niet meer past. Je werk bijvoorbeeld. De manier waarop je weken gevuld zijn. Een relatie. De hoeveelheid vrijheid die je hebt. Of gewoon de richting waarin je leven beweegt.
Dat maakt je niet ondankbaar.
Het betekent vooral dat je goed voelen en tevreden zijn met je leven twee verschillende vragen zijn.
Waarom kan mijn leven goed zijn en toch niet goed voelen?
Wanneer je zegt dat je leven “goed” is, kijk je vaak naar wat je hebt: werk, relaties, inkomen, gezondheid of zekerheid.
Maar wanneer iets niet goed vóélt, beoordeel je ook hoe je dat leven dagelijks ervaart en of de richting ervan nog bij je past. Die beoordelingen kunnen behoorlijk uit elkaar liggen.
Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman en econoom Angus Deaton maakten in hun onderzoek een nuttig onderscheid tussen je dagelijkse emotionele ervaringen en de manier waarop je je leven als geheel beoordeelt. Die twee hangen samen, maar gedragen zich niet hetzelfde.
Tijdens je dag merk je of een gesprek prettig is, een vergadering je leegzuigt of een wandeling deugd doet.
Wanneer je afstand neemt, stel je andere vragen.
Wil ik dit werk nog jaren doen?
Heb ik genoeg vrijheid?
Besteed ik mijn tijd aan wat ik belangrijk vind?
Dat verklaart iets wat veel mensen verwarrend vinden: je kunt fijne dagen hebben en toch voelen dat er iets moet veranderen.
Het omgekeerde bestaat ook.
Je kunt een moeilijke periode doormaken en toch tevreden zijn over de richting die je kiest. Een grens stellen kan spanning geven. Een opleiding beginnen kan onzeker maken. Van functie veranderen kan je nachtrust tijdelijk verstoren.
Dat ongemak bewijst niet dat je verkeerd bezig bent.
Een goede keuze kan een tijdje slecht voelen.
Waarom voel ik me schuldig omdat ik ontevreden ben?
Veel mensen hebben niet alleen last van hun ontevredenheid, maar ook van hun oordeel erover. Je vindt dat je tevreden zou móéten zijn omdat je objectief gezien veel hebt. Daardoor ga je het signaal wegredeneren in plaats van te onderzoeken waar het vandaan komt.
Je merkt bijvoorbeeld dat je werk je weinig energie geeft en begint jezelf meteen te corrigeren:
Je hebt toch een goede job? Fijne collega’s. Een degelijk loon. Waarom zou je dan iets anders willen?
Vooral bij perfectionisme zie je gemakkelijk zo’n patroon.
Er ontstaat twijfel. Twijfel voelt onaangenaam. Dus probeer je zekerheid te krijgen door harder na te denken.
Je maakt lijstjes. Je vergelijkt mogelijkheden. Je vraagt drie mensen om hun mening. Daarna denk je opnieuw na over hun antwoorden.
Of je probeert jezelf ervan te overtuigen dat je huidige situatie eigenlijk goed genoeg is.
Dat geeft soms even rust.
Maar de oorspronkelijke vraag blijft liggen.
Soms is niet je ontevredenheid het grootste probleem, maar de overtuiging dat je geen recht hebt om ontevreden te zijn.
Ontevredenheid is daarom ook geen bevel.
Ze zegt niet dat je ontslag moet nemen, verhuizen of je relatie moet beëindigen.
Zie haar eerst als informatie.
Iets vraagt aandacht. Meer hoef je op dat moment nog niet te besluiten.
Waarom zegt een fijne vakantie zo weinig over je gewone leven?
Een vakantie of geweldig weekend kan je veel plezier geven, maar vertelt niet automatisch hoe goed je gewone leven bij je past. Wie wil begrijpen waarom hij niet tevreden is, doet er daarom goed aan minder naar hoogtepunten te kijken en meer naar zijn doorsneeweek. Daar breng je uiteindelijk veel meer tijd door.
Kijk eens naar een gewone dinsdag.
Hoe voel je je wanneer de wekker gaat?
Hoe vaak heb je haast zonder dat iemand je echt opjaagt?
Heb je ’s avonds nog energie over?
Hoe vaak doe je iets omdat je het wilt, en hoe vaak omdat je vindt dat het moet?
Die dinsdag is misschien minder fotogeniek dan twee weken Portugal, maar hij vertelt veel meer over de manier waarop je leven meestal voelt.
Ook ons geheugen is geen perfecte boekhouding.
Onderzoek van Barbara Fredrickson en Daniel Kahneman laat zien dat bepaalde momenten relatief veel gewicht kunnen krijgen wanneer we een ervaring achteraf beoordelen. Vooral sterke momenten en het einde kunnen onze herinnering kleuren.
Daarom zijn deze twee vragen niet helemaal hetzelfde:
Was mijn vakantie fijn?
en
Hoe was het om die dagen werkelijk te leven?
Een herinnering aan je leven is niet hetzelfde als het leven zelf.
Kijk dus niet alleen naar bijzondere momenten. Kijk naar het patroon.
Hoe ontdek je wat er werkelijk wringt?
“Ik ben niet tevreden met mijn leven” is zo groot dat je er moeilijk mee kunt werken. Maak het kleiner. Onderzoek bijvoorbeeld hoeveel keuzevrijheid je ervaart, of je je kwaliteiten voldoende kunt gebruiken en of je echte verbinding voelt met de mensen om je heen. Dan krijgt een vaag gevoel meer vorm.
Richard Ryan en Edward Deci noemen binnen de zelfdeterminatietheorie drie belangrijke psychologische behoeften: autonomie, competentie en verbondenheid. Het vervullen van die behoeften hangt samen met welzijn en goed functioneren.
Je hoeft de termen niet te onthouden. De vragen erachter zijn belangrijker.
Kan ik voldoende kiezen?
Misschien heb je een interessante baan, maar wordt bijna elke minuut voor jou ingevuld.
Kan ik mijn kwaliteiten gebruiken en nog groeien?
Misschien heb je veel vrijheid en zekerheid, maar heb je al jaren het gevoel dat je stilstaat.
Voel ik me echt verbonden met anderen?
Misschien zit je agenda vol gesprekken, terwijl je je toch alleen voelt.
Zo wordt “mijn leven voelt niet goed” plots minder mysterieus.
Je hoeft niet meteen je hele leven te beoordelen. Je probeert eerst te ontdekken waar het wringt.
Ben ik echt ontevreden of ben ik gewoon moe?
Kijk niet naar één slechte dag of één zware week. Onderzoek of hetzelfde gevoel terugkomt nadat je hebt geslapen, hersteld of vakantie hebt genomen. Vermoeidheid kan bijna alles zwaarder laten lijken. Een terugkerende twijfel die na herstel telkens terugkomt, verdient een ander soort aandacht.
Als je uitgeput bent, worden levensvragen groter.
Je werk lijkt zwaarder. Je geduld wordt kleiner. Beslissingen kosten meer moeite.
Dan kan herstel eerst nodig zijn.
Maar soms proberen we een structureel probleem op te lossen met rust.
Nog een weekend weg.
Nog een vrije dag.
Nog een vakantie.
Als je daarna telkens snel opnieuw tegen precies hetzelfde aanloopt, vertelt dat ook iets.
Rust kan vermoeidheid herstellen. Rust kan niet beslissen of je nog op de juiste plek zit.
Dat onderscheid is belangrijk.
Je hoeft niet op een vermoeide donderdagavond te besluiten dat je carrière verkeerd zit.
Maar je hoeft een vraag die na drie vakanties nog altijd terugkomt ook niet eindeloos te verdoven met een vierde.
Hoe onderzoek je je ontevredenheid zonder meteen je leven om te gooien?
Gebruik gedurende één week twee aparte meetlatten: hoe goed je dagen voelen en hoe tevreden je bent met de richting van je leven. Het verschil tussen beide geeft vaak meer informatie dan één algemeen cijfer voor geluk. Daarna kun je iets kleins testen voordat je een grote beslissing neemt.
Elke avond stel je één vraag:
Hoe goed voelde mijn dag vandaag?
Geef een cijfer van 0 tot 10.
Denk aan je energie, spanning, plezier, rust en contact met anderen.
Aan het einde van de week stel je een andere vraag:
Hoe tevreden ben ik met de richting waarin mijn leven nu gaat?
Ook van 0 tot 10.
Kijk vooral naar het verschil.
Een 8 voor je dagen en een 4 voor je richting vertelt iets anders dan een 4 voor je dagen en een 8 voor je richting.
In het eerste geval leef je misschien best prettig, maar schuif je een grotere vraag voor je uit.
In het tweede geval geloof je misschien sterk in wat je doet, maar is de manier waarop je het doet niet vol te houden.
Stel jezelf daarna drie vragen:
- Wat wil ik in mijn gewone week vaker ervaren?
- Wat kost mij structureel meer energie dan het oplevert?
- Welke kleine verandering kan ik testen zonder meteen een definitieve beslissing te nemen?
Dat laatste is belangrijk wanneer je veel nadenkt.
Je hoeft niet eerst honderd procent zeker te zijn.
Praat met iemand die een functie doet die je overweegt. Trek één week een duidelijkere grens. Neem een taak op die je al lang interessant vindt. Verander één onderdeel van je agenda en kijk wat het effect is.
Een kleine proef levert vaak betere informatie op dan nog twintig rondjes denken.
Veelgestelde vragen
Waarom ben ik niet tevreden terwijl ik alles heb?
Omdat tevredenheid niet alleen afhangt van wat je bezit of bereikt hebt. Ook vrijheid, relaties, gezondheid, ontwikkeling en de richting van je leven spelen mee. De gedachte “ik heb toch alles?” kan er zelfs voor zorgen dat je een terugkerend gevoel te snel wegredeneert.
Kun je gelukkig zijn en toch iets in je leven willen veranderen?
Ja. Je kunt veel prettige momenten hebben en tegelijk ontevreden zijn over bijvoorbeeld je werk of levensrichting. Dagelijkse gevoelens en tevredenheid over je leven als geheel zijn verwant, maar niet hetzelfde.
Hoe weet ik of ik echt ontevreden ben of gewoon moe?
Kijk of het gevoel blijft terugkomen nadat je voldoende hebt geslapen en een drukke periode voorbij is. Als bijna alles beter lijkt na herstel, speelde vermoeidheid waarschijnlijk een grote rol. Komt dezelfde levensvraag na rust telkens terug, onderzoek dan wat er structureel wringt.
Waarom voel ik me schuldig omdat ik meer wil?
Omdat je “meer willen” kunt verwarren met ondankbaar zijn. Zeker wanneer je hoge eisen aan jezelf stelt, kan de gedachte ontstaan dat je tevreden hóórt te zijn. Dankbaar zijn voor wat goed is en tegelijk iets willen veranderen, kunnen prima naast elkaar bestaan.
Moet ik van werk veranderen als ik niet tevreden ben?
Niet noodzakelijk. Maak eerst concreet wat je mist: vrijheid, uitdaging, verbinding, rust of iets anders. Soms kan er binnen je huidige werk genoeg veranderen. Soms ontdek je dat een andere omgeving beter past. Je hoeft die conclusie niet te trekken voordat je het probleem helder hebt. Hier lees je meer over ‘Andere job of blijven?’
Waar begin je?
Ontevredenheid betekent niet automatisch dat je je leven moet omgooien.
Maar als hetzelfde gevoel terugkomt nadat je bent uitgerust, vakantie hebt genomen en jezelf opnieuw hebt verteld dat je eigenlijk niets te klagen hebt, verdient het aandacht.
Misschien is de eerste vraag daarom niet:
Ben ik gelukkig genoeg?
Maar:
Waar ben ik precies ontevreden over: hoe mijn dagen voelen, of de richting waarin mijn leven gaat?
Dat onderscheid maakt een groot, vaag probleem vaak klein genoeg om er iets mee te doen.
En soms is dat precies waar een goed coachinggesprek begint.
Merk je dat deze vraag bij jou blijft terugkomen? Je hoeft niet meteen grote beslissingen te nemen. Soms begint helderheid met het juiste gesprek. Als je wilt onderzoeken waar je ontevredenheid precies zit – in je werk, je richting, je perfectionisme of je manier van leven – dan ben je welkom voor een coachingsgesprek of een eerste verkennende kennismaking.
Blijft vooral de vraag over je werk terugkomen? In loopbaanbegeleiding onderzoeken we wat je mist, wat je wilt behouden en welke kleine verandering je kunt uitproberen.
Wil je stilstaan bij wat jou voldoening geeft? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief met herkenbare inzichten en praktische coachingtips. Je krijgt het gratis e-book Coach jezelf als welkom.
Je ontvangt mijn nieuwsbrief. Uitschrijven kan onderaan elke mail.
Lees ook:
Onbeperkte relaxatietherapie bij je thuis
Perfectionisme maakt je net minder perfect
Gun jij jezelf een loopbaancoach?
P.S. Vond je dit waardevol? Deel het gerust.
“Ik zou wel iets anders willen doen, maar wat?”
