Lotte staart naar haar inbox.
Twaalf nieuwe mails. Ze opent er één. Leest. Haar schouders gaan omhoog. Ze typt een antwoord. Wist het. Begint opnieuw.
Final_concept_v8.pdf staat klaar op haar bureaublad. Drie dagen geleden al. Klaar om te versturen.
Ze verstuurt het niet.
“Het is gewoon een update,” zegt ze wanneer we online zitten. “Drie slides. Waarom kan ik dit niet gewoon sturen?”
Dit gesprek voer ik geregeld. Telkens andere mensen, hetzelfde patroon: slimme professionals die vastlopen op taken die objectief simpel zijn.
Wat Lotte hielp: Twee minuten naar een boom kijken. Eén zin opschrijven. Dan pas verzenden.
Klinkt ridicuul. Werkt wel.
Hier is waarom.

Het echte probleem: Je brein scant op gevaar in plaats van op fouten
Wanneer je bang bent om iets te versturen, gebeurt er iets voorspelbaars in je hoofd.
Je brein activeert zijn gevaarsysteem. Hetzelfde systeem dat ooit bedoeld was om roofdieren te spotten, gebruikt het nu voor emails.
Wat er gebeurt:
Je aandacht vernauwt. Je gaat scannen. Elke zin wordt een potentieel risico. Elke formulering kan verkeerd vallen. Je checkt opnieuw. En nog een keer. Want stilte voelt niet als klaar; het voelt als gemiste fouten.
Dit vreet energie. Veel energie.
Onderzoekers noemen dit mentale uitputting. Niet omdat je zwak bent. Omdat je brein al uren in alarmmodus draait.
Het resultaat:
- Je stelt uit (te moe om te beslissen)
- Je blijft polijsten (op zoek naar zekerheid die niet komt)
- Je raakt gefrustreerd (waarom lukt dit niet?)
- Je voelt schaamte (anderen sturen gewoon)
Egan en collega’s toonden in 2011 aan dat perfectionisme sterk samenhangt met chronische bezorgdheid. Niet omdat mensen met perfectionisme overdrijven. Omdat hun aandacht vastgeklemd zit op één vraag: Wat als dit niet goed genoeg is?
De oplossing:
Je hebt geen motivatie nodig. Geen discipline. Geen betere planning.
Je hebt een manier nodig om je aandacht los te maken.
Waarom natuur helpt: Het geeft je brein rust zonder inspanning
In 1995 ontdekte onderzoeker Rachel Kaplan iets opmerkelijks.
Je brein gebruikt twee soorten aandacht:
Gerichte aandacht: Gefocust, doelgericht, kost energie. Wat je gebruikt bij werk, moeilijke gesprekken, emails schrijven.
Onwillekeurige aandacht: Moeiteloos, herstellend, geeft energie. Wat gebeurt wanneer je naar wolken kijkt, regen hoort, bladeren ziet bewegen.
Kaplan noemde het “zachte fascinatie”: dingen die interessant zijn maar geen denkkracht vragen.
Wat er in je brein gebeurt:
Natuurlijke beelden geven je gevaarsysteem pauze. Je aandacht verbreedt. Je denken wordt flexibeler.
Dit is geen ontspanningsoefening. Dit is herstel van je concentratievermogen.
Het bewijs:
Berman liet mensen 50 minuten wandelen: de helft door natuur, andere helft door de stad. Daarna testten ze hun concentratie.
Resultaat: De natuurgroep scoorde 20% beter. De stadsgroep: geen verschil.
Bratman en zijn team vonden dat 90 minuten in de natuur het piekeren significant verminderde. Ze gebruikten hersenscans en zagen minder activiteit in het gebied dat gekoppeld is aan negatief denken.
“Maar ik heb geen 90 minuten. Ik zit achter mijn laptop met werk dat af moet.“
Precies. Daarom testten Passmore en Holder iets praktischer.
De studie die alles veranderde: 2 minuten per dag
Ze rekruteerden 395 mensen. Drie groepen:
Groep 1: Maak elke dag een foto van iets natuurlijks (boom, plant, wolk). Schrijf kort op wat je opvalt.
Groep 2: Maak elke dag een foto van iets kunstmatigs (gebouw, auto). Schrijf kort op wat je opvalt.
Groep 3: Doe niets extra’s.
Tijd per dag: 2 tot 5 minuten.
Duur: twee weken.
Ze maten welbevinden en verbondenheid met natuur én met andere mensen.
Resultaten:
Groep 1 voelde zich duidelijk beter en meer verbonden. Niet alleen met natuur. Ook met mensen om hen heen.
Groep 2 en 3: geen verandering.
Waarom werkte dit?
Drie mechanismen:
- Je doorbreekt het piekeren. Je aandacht verschuift van bedreiging naar nieuwsgierigheid.
- Positieve emotie verbreedt je denken. Fredrickson toonde aan dat zelfs kleine positieve gevoelens je creatiever en flexibeler maken.
- Je stresssysteem kalmeert. Ulrich ontdekte dat natuurlijke beelden je hartslag verlagen en spanning verminderen.
Praktisch vertaald:
Twee minuten naar een boom kijken voor je verzendt = je geeft je gevaarsysteem pauze. Plotseling voelt die email iets minder als levensgevaar.
Wat ik met Lotte deed
Online gesprek. Haar scherm toont de email, klaar om te gaan. Haar gezicht: gespannen.
“Hoeveel spanning voel je?” vraag ik.
“Een acht,” zegt ze. “Misschien negen.”
“Draai je hoofd naar het raam. Zoek iets levends.”
Ze zucht. “Wim, dit helpt echt niet.”
“Doe het toch. Twee minuten.”
Ze draait haar laptop. Buiten: een stadstuin, een kale boom.
“Kijk echt,” zeg ik. “Niet snel scannen. Gewoon kijken.”
Stilte. Dertig seconden. Dan: “Er zit groen mos op de stam.”
“Maak een foto.”
Ze pakt haar telefoon. Klik.
“Schrijf één zin. Wat doet dit?”
Ze denkt. “Het maakt me zachter. Alsof ik even mag pauzeren.”
“Spanning nu?”
“Een zes.”
“Genoeg. Stuur die email.”
Ze aarzelt. Haar hand gaat naar de muis. Ik zie de oude angst terugkomen…wat als er een fout in zit…
“Stuur,” herhaal ik.
Ze klikt.
Ze ademt uit. Lang.
“Hoe voel je je?”
“Mijn hart bonkt. Maar… het is verstuurd.”
Geen opluchting. Wel beweging.
Drie dagen later belt ze.
Paniek in haar stem. “Iemand heeft een kritische vraag. Zie je? Er was iets mis.”
“Waar ben je?”
“In mijn auto.”
“Kijk naar buiten.”
Ze zucht. “Een struik. Met rode bessen.”
“Foto. Één zin.”
Ik hoor haar ademhaling vertragen.
“Lees die reactie opnieuw,” zeg ik. “Hardop.”
Ze leest. Langzamer. De woorden zijn hetzelfde. Haar interpretatie verandert.
“Het is geen kritiek,” zegt ze verbaasd. “Het is een vraag.”
“Antwoord. Drie zinnen. Geen verdediging.”
Ze schrijft. Kort. Helder. Verzendt.
“Dit voelt volwassen,” zegt ze.
Dat is het.
Niet dat spanning verdwijnt. Maar dat je leert handelen ondanks de spanning.

Hoe jij dit toepast: De vijf stappen
Dit werkt als noodknop op het moment dat je vastloopt. Niet als dagelijkse routine.
Stap 1: Kies wanneer je dit doet
Wees specifiek:
- Direct voordat je op ‘verzenden’ klikt bij een email waar je lang aan werkte
- Voordat je iemand belt waar je tegenop ziet
- Direct na feedback die je triggert
- Wanneer je merkt dat je al 30 minuten aan het herschrijven bent
Stap 2: Zoek één natuurlijk element
Binnen of buiten. Levend of ooit levend:
- Plant op je bureau
- Boom buiten je raam
- Wolk
- Houten tafel
- Regen op glas
Niet: gebouwen, auto’s, kunst, schermen.
Stap 3: Kijk twee minuten
Echt kijken. Niet snel scannen.
Vraag jezelf:
- Welke kleur zie ik precies?
- Hoe beweegt het?
- Wat valt me op dat ik eerst niet zag?
Dwalen je gedachten af naar die email? Prima. Merk het op. Kijk opnieuw.
Stap 4: Maak één foto
Met je telefoon. Hoeft niet mooi.
Dit is geen Instagram. Dit is een anker voor je brein: ik deed dit, nu.
Stap 5: Schrijf één zin
Formaat: “Dit doet [X] met mij.”
Voorbeelden:
- “Ik word zachter”
- “Ik adem dieper”
- “Mijn schouders zakken”
- “Ik voel weinig, maar ik keek wel”
Die laatste is ook goed. Het gaat om het patroon doorbreken, niet om intense emoties.
Daarna: ga terug. Doe die ene actie die je vermeed.
Niet opnieuw checken. Gewoon verzenden, bellen, reageren.
Veelgestelde vragen
“Ik voel helemaal niks.”
Prima. Je brein kreeg toch twee minuten pauze van ‘gevaar scannen’. Dat is al herstel.
“Ik vergeet het steeds.”
Koppel het aan een vaste trigger:
- Plak een Post-it op je laptop: “Kijk voor je klikt”
- Zet een plantje op je bureau als reminder
- Programmeer een melding: “Email klaar? Eerst kijken”
“Dit voelt kinderachtig.”
Je bent geen machine. Je hebt een brein dat biologisch rust vindt in natuurlijke omgevingen. Dat is evolutie, geen zwakheid.
“Er is geen natuur. Ik zit in een kantoortuin zonder raam.”
Alternatieven:
- Foto van natuur op je scherm (beter dan niets)
- Loop 30 seconden naar een raam
- Voel de textuur van hout of een plant
- Kijk naar de lucht via Google Maps
Onderzoek toont dat zelfs herinnering aan natuur licht helpt, maar direct contact werkt beter.
“Het werkt even, dan komt de spanning terug.”
Correct. Dit lost perfectionisme niet permanent op. Dit doorbreekt acute blokkade.
Voor structurele verandering heb je meer nodig: perfectionismecoaching, NLP coaching,…
Maar soms is doorbreken van de blokkade genoeg om momentum te krijgen.
Voor wie werkt dit?
Dit werkt goed bij:
- Mild tot matig perfectionisme (je checkt te veel, stelt uit, maar je functioneert)
- Mentaal vastlopen zonder klinische angst
- Situaties waar de taak klaar is, maar emotioneel niet voelt alsof hij klaar is
Dit is te weinig bij:
- Ernstig perfectionisme met dwangmatige rituelen
- Angststoornis waarbij angst voor oordeel je blokkeert
- Depressie
- Trauma waarbij versturen gekoppeld is aan eerdere afwijzing
Dan: gebruik dit naast therapie, niet in plaats van.

Alternatieven als natuur niet werkt
Niet iedereen houdt van natuur. Andere manieren om je aandacht te resetten:
Lichaam voelen (30 seconden): Voel je voeten, je rug, je handen. Geen oordeel, gewoon waarnemen.
Muziek zonder tekst (2 minuten): Klassiek, ambient, lo-fi. Geen teksten (die activeren denken).
Textuur voelen: Voel bewust een object. Hout, zachte trui, glad glas.
Adem tellen (1 minuut): Tel tot vier bij inademen, zes bij uitademen. Tien keer herhalen.
Kies wat bij je past. Het gaat om: aandacht verschuiven van interne dreiging naar neutrale stimulus.
Vier weken later
WhatsApp van Lotte. Een foto: madeliefje door een scheur in het asfalt. Haar werkschoen ernaast.
Tekst:
“Vandaag weer bijna niet verstuurd. Gekeken. Nog spannend. Wel gedaan. Antwoord binnen 20 minuten: ze vonden het goed.”
Geen transformatie. Geen “mijn perfectionisme is weg.”
Wel: actie ondanks spanning. Sneller herstel.
Haar cijfers:
- Week 1: 3 van 5 emails op tijd
- Week 4: 5 van 5 emails op tijd
- Tijd tussen “klaar” en “verzonden”: van 2,5 dag naar 4 uur
- Spanning: van 8/10 naar 5/10
Geen wonderen. Wel meetbare verandering.
Jouw opdracht deze week
Dag 1-3: Observeer
Noteer wanneer je vastloopt:
- Welke taak?
- Hoe lang wacht je al?
- Spanning 1-10?
Dag 4-7: Pas het toe
Kies één moment per dag. Doe de vijf stappen.
Noteer: lukte het? Wat veranderde?
Einde week: Evalueer
Ging verzenden/bellen/reageren sneller? Veranderde de spanning?
Zo nee: waarom? Vergeten? Spanning te hoog?
Twee dingen om te onthouden
Ten eerste: Dit is geen wondermiddel.
Perfectionisme bouwde zich jaren op. Twee minuten naar een boom kijken lost dat niet structureel op.
Maar het geeft handelingsruimte. En dat is de eerste stap.
Ten tweede: Zorg is geen zwakheid.
Dat je zorgvuldig bent, impact wilt maken, mensen niet wil teleurstellen: dat zijn sterke eigenschappen.
Het wordt pas een probleem als die zorg je blokkeert.
Deze oefening helpt je zorgvuldig én in beweging te blijven.
Wanneer je meer hulp nodig hebt
Dit artikel beschrijft één techniek. Als je een diepgaande coaching wil voor perfectionisme, uitstel en zelftwijfel – werk ik in trajecten van 8-10 sessies (online of fysiek, 1-op-1).
Wat we doen:
- Je specifieke blokkades in kaart brengen
- Werken met jouw onbewuste patronen
- Observeerbare voortgang per sessie
- Geen eindeloos praten, wel gerichte aanpak
Contact: wim@wimannerel.be
Wekelijkse tips: Schrijf je in via de site. Eén toepasbare techniek per week. Geen inspiratiequotes. Gewoon: wat werkt.
Bronnen
Berman, M. G., Jonides, J., & Kaplan, S. (2008). The cognitive benefits of interacting with nature. Psychological Science, 19(12), 1207–1212.
Bratman, G. N., Hamilton, J. P., Hahn, K. S., Daily, G. C., & Gross, J. J. (2015). Nature experience reduces rumination and subgenual prefrontal cortex activation. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 112(28), 8567–8572.
Egan, S. J., Wade, T. D., & Shafran, R. (2011). Perfectionism as a transdiagnostic process: A clinical review. Clinical Psychology Review, 31(2), 203–212.
Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218–226.
Kaplan, S. (1995). The restorative benefits of nature: Toward an integrative framework. Journal of Environmental Psychology, 15(3), 169–182.
McMahan, E. A., & Estes, D. (2015). The effect of contact with natural environments on positive and negative affect: A meta-analysis. The Journal of Positive Psychology, 10(6), 507–519. https://doi.org/10.1080/17439760.2014.994224
Passmore, H. A., & Holder, M. D. (2017). Noticing nature: Individual and social benefits of a two-week intervention. The Journal of Positive Psychology, 12(6), 537–546. https://doi.org/10.1080/17439760.2016.1221126
Ulrich, R. S., Simons, R. F., Losito, B. D., Fiorito, E., Miles, M. A., & Zelson, M. (1991). Stress recovery during exposure to natural and urban environments. Journal of Environmental Psychology, 11(3), 201–230.


















